Yeterince İyi Olursam Sevilirim Yanılgısı Bazı insanlar sevilmek için sürekli daha iyi biri olmaları gerektiğine inanır. Daha başarılı, daha anlayışlı, daha sakin, daha uyumlu ya da daha az sorun çıkaran biri olurlarsa sonunda gerçekten sevileceklerini düşünürler. Bu düşünce çoğu zaman yetişkinlikte başlamaz. Çocuklukta, sevginin ve yakınlığın koşullu hissedildiği ilişkilerde yavaş yavaş öğrenilir. Çocuk, ebeveyninin duygusal […]

Jung’un Kırmızı Kitabı, yalnızca psikoloji tarihinin dikkat çekici metinlerinden biri değildir. Aynı zamanda insanın iç dünyasında beliren imgelerle, çatışmalarla, korkularla ve dönüşüm ihtimaliyle nasıl karşılaşabileceğine dair güçlü bir çerçeve sunar. Bu yazı, Seans Odası Sakinleri podcastinde hazırladığım 5 bölümlük Kırmızı Kitap serisine eşlik eden bir rehberdir. Burada her bölümün ana fikrini özetliyor, ardından sık geçen […]

Doğum sırası kişiliği belirler mi? Bu soru hem psikolojide hem de gündelik yaşamda uzun süredir tartışılıyor. İlk çocuk daha sorumlu, ortanca daha uzlaştırıcı, en küçük daha rahat… Aile içinde bu cümleleri duymayan çok az kişi vardır. Bu fikirler o kadar tanıdık gelir ki çoğu zaman psikolojik bir gerçekmiş gibi kabul edilir. Oysa araştırmalar, doğum sırasının […]

Kötü Anılar Neden Gitmez? Yeni araştırmalar, Tetris gibi görsel oyunların kötü anıların zihne izinsiz gelme sıklığını azaltabileceğine işaret ediyor. Ancak bu, anıları silmek anlamına gelmiyor. Travmatik bir deneyim, zihinde her zaman düzenli bir hikâye olarak kalmaz. Bazen bir koku, bazen bir ses, o anıyı sanki “şu an oluyormuş gibi” geri getirir. Bu, beynin o anıyı […]

Bazı rüyalar bir kez görülür ve kaybolur; bazıları ise aynı duygusal çekirdeği farklı zamanlarda yeniden sahneler. Tekrarlayan rüyalar çoğu zaman rastlantısal değildir. Temsil edilemeyen ya da tamamlanmamış bir yaşantı, rüya formunda ısrarla yeniden organize ediliyor olabilir. Bu tekrar yalnızca rüya sahnesinde değil, günlük yaşamda da farklı biçimlerde ortaya çıkabilir. Bu durum, tek bir kuramsal çerçeveyle […]

İnsan yaşamında bazı dinamiklerin farklı bağlamlarda yeniden ortaya çıktığı gözlemlenebilir. Benzer ilişki biçimleri, benzer çatışmalar, benzer hayal kırıklıkları… Bu tekrar eden yaşam örüntüleri rastlantısal değildir; çoğu zaman bilinçdışı süreçlerin örgütleyici etkisini yansıtır. Bilinçdışı yalnızca bastırılmış arzuların ya da unutulmuş anıların depolandığı pasif bir alan değildir. Ruhsal yaşamı düzenleyen, deneyimleri sembolik biçimde kodlayan ve çözülmemiş olanı […]

Her Şey Yolundayken Neden Kendimi Mutsuz Hissediyorum? Her şey yolundayken mutsuz hissetmek, genellikle kişinin içsel huzuru bir tehdit veya yabancı bir durum olarak algılamasıyla ilişkili psikolojik bir savunma mekanizmasıdır. Klinik perspektiften bu durum; erken dönem bağlanma modelleri, bilinçdışı suçluluk duyguları ve kişinin alışık olduğu “kaos” ortamına geri dönme eğilimi olan kendini sabote etme süreçleriyle açıklanabilir. […]

Hayat zaman zaman zorlayıcı olabilir ve insanların niyetlerini sorgulamak bizi tehlikelerden koruyabilir. Ancak bazı bireyler için dünya, her an bir saldırının gelebileceği, kimseye güvenilmeyecek bir yer olarak deneyimlenir. Çevredeki herkesin gizli bir gündemi olduğu düşüncesi süreklilik kazandığında, bu durum yalnızca tedbirli olmaktan öte, paranoid kişilik yapısı olarak adlandırılan bir örgütlenmeye işaret edebilir. Paranoid kişilik yapısında […]

Sosyal kaygı, sıklıkla “sosyal fobi” başlığı altında ele alınan; kişinin sosyal ortamlarda görülme, değerlendirilme ve açığa çıkma ihtimali karşısında yoğun bir huzursuzluk yaşamasıyla tanımlanan bir ruhsal örüntüdür. Bu deneyim, gündelik çekingenlikten farklı olarak süreklilik gösterir ve zamanla kişinin ilişkisel alanını daraltabilir. Analitik perspektiften bakıldığında bu durum yalnızca bir kaygı tepkisi olarak değil; utanç, kendilik algısı […]

Modern dünya bizi sürekli “sosyalleşmeye”, “paylaşmaya” ve “dışadönük” olmaya zorluyor. Ancak bazıları için bu renkli ve gürültülü dünya, içine girilmesi riskli, yorucu ve hatta istilacı bir yerdir. Eğer kendinizi sık sık insanların arasından çekip kendi iç dünyanıza yönelirken buluyorsanız; bu durum sadece basit bir “içedönüklük” değil, psikolojide Şizoid Kişilik olarak adlandırılan özel bir karakter yapısı […]

Obsesif kompulsif kişilik yapısı, kişinin düzen, kontrol ve mükemmeliyetçilik yoluyla içsel huzursuzluğunu yatıştırmaya çalıştığı bir karakter örgütlenmesidir. Hepimiz işlerimizin düzgün olmasını, evimizin toplu durmasını isteriz. Ancak bazıları için bu bir istekten öte, içsel bir huzursuzluğu dindirmek için başvurulan kaçınılmaz bir zorunluluktur. Eğer hayatınız detaylar arasında kayboluyorsa, “en iyisi” olsun derken hiçbir şeye başlayamıyorsanız, belki de […]

Günümüzün yoğun bilgi akışı içinde zihnimizin bazen bir “döngüye” girmesi oldukça doğaldır. Ancak bu süreç çözüm üretmek yerine sizi aynı senaryolara hapsediyor, enerjinizi tüketiyor ve eyleme geçmenizi engelliyorsa, buna “Overthinking” (Aşırı Düşünme) diyoruz. Peki, zihnimiz bizi neden bu labirente hapseder? Bu döngüden çıkıp zihinsel berraklığa kavuşmak için kullanabileceğiniz bilimsel temelli stratejiler nelerdir? Bu yazıda aşırı […]

Psikanalizin kurucusu Sigmund Freud, rüyaların analizini “bilinçdışının faaliyetlerine giden kraliyet yolu” olarak tanımlamıştır. Onun çığır açan Rüyaların Yorumu adlı eseri, rüyaları salt tesadüfi olaylar olmaktan çıkarıp, zihinsel süreçlerin ve bastırılmış arzuların karmaşık bir dışavurumu olarak görmemizi sağlamıştır. Ancak, Freud’un fikirleri zamanla özellikle Jacques Lacan gibi psikanalistler ve Ferdinand de Saussure gibi dilbilimciler tarafından eleştirel bir […]

Hepimiz zaman zaman kaygılanırız. Sağlığımız, paramız, işimiz, okulumuz veya ailemiz hakkında endişelenmek hayatın normal bir parçasıdır. Aslında kaygı, bir ölçüde bizim günlük sorunlarla baş edebilmemiz için hazırlıklı olmamızı, bir tehlike durumunda da hızlı karar verip kurtulmamızı sağlayan işlevsel bir duygudur. Peki, bu endişe hali kontrolünüzden çıktığında, durumla orantısız bir boyuta ulaştığında ve adeta günlük rutininizin […]

DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) dendiğinde, çoğu zaman akla yerinde duramayan, odaklanma güçlüğü çeken çocuklar gelir. Oysa bu nörogelişimsel durum, birey büyüdükçe “yok olmaz”; yalnızca görünümü değişir ve evrilir. Çocukluktaki belirgin hiperaktivite, yetişkinlikte yerini daha çok içsel bir huzursuzluğa, organize olamama hissine veya sürekli “bir şeyleri kaçırıyorum” kaygısına bırakabilir. Yetişkin DEHB’si, genellikle dışarıdan kolayca […]

Bağlanma Stilleri Nedir? İlişkilerdeki Görünmez Dinamikler Bağlanma kuramı, bireyin erken çocukluk döneminde bakım verenleriyle kurduğu ilişkinin, yaşam boyu kurduğu yakın ilişkilerin temelini oluşturduğunu öne sürer. John Bowlby ve Mary Ainsworth’ün çalışmalarıyla şekillenen bu kuram, insanların duygusal yakınlık kurma, güvenme ve destek arama biçimlerinin tesadüf olmadığını gösterir. Çocuklukta deneyimlenen güvenli ya da güvensiz bağlanma biçimleri, yetişkinlikte […]

Hayalleriniz Hayatınızı Kontrol mü Ediyor? Saatlerce, hatta günün büyük bir bölümünde kendinizi canlı ve ayrıntılı hayaller kurarken mi buluyorsunuz? Bu hayaller öylesine sürükleyicidir ki bazen kişi, gerçek dünyadaki sorumluluklarını, işini ya da ilişkilerini aksatabilir. Eğer bu sorular size tanıdık geliyorsa yalnız değilsiniz. Bu durumun bilimsel bir adı var: Uyumsuz Hayal Kurma (Maladaptive Daydreaming). Yakın zamana […]

Bipolar Bozukluk ve Türleri Nelerdir? Bipolar bozukluk, tekrarlayan dönemlerle seyreden bir duygudurum bozukluğudur. Bu bozuklukla yaşayan bireyler, ruh hâllerinde, enerjilerinde ve günlük işlevselliklerinde belirgin dalgalanmalar yaşarlar. Bu nedenle hastalık, halk arasında “iki uçlu bozukluk” olarak da bilinir. Bir uçta, kişinin aşırı enerjik, coşkulu veya irritabl (aşırı sinirli) olduğu mani ya da bunun daha hafif formu […]

Kişilik bozuklukları çoğu zaman sadece “zor kişilik özellikleri” olarak görülse de, aslında geçmişte yaşanan travmaların derin izlerini taşır. EMDR terapisi, bu izlerle çalışmak için geliştirilen güçlü yöntemlerden biridir. Başlangıçta travma sonrası stres bozukluğunda kullanılan EMDR, son yıllarda kişilik bozukluklarında da dikkat çekici sonuçlar vermektedir. Peki bu yöntem nasıl işler, hangi zorluklarla karşılaşılır ve farklı kişilik […]

Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), kişinin yaşamında kalıcı izler bırakabilen bir ruhsal bozukluktur. Geçmişte yaşanan olayların etkisi, günümüzdeymiş gibi tekrar tekrar yaşanabilir. Bu durum, yoğun kaygı, korku, uyku bozuklukları ve günlük hayatta işlev kaybına yol açar. Son yıllarda TSSB tedavisinde öne çıkan yöntemlerden biri EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) terapisidir. Bu yaklaşım, kişinin […]

İlişkiler, durağan bir yapıya sahip değildir. Tıpkı doğadaki döngüler gibi değişir, dönüşür ve yeniden şekillenir. Hayatın getirdiği farklı dönemler, çiftlerin ilişkilerini de etkiler; kimi zaman heyecan verici yeni başlangıçlar, kimi zaman zorluklarla dolu stresli süreçler, kimi zaman da sakinleşme ve uyum dönemleri yaşanır. Bu değişimler kaçınılmazdır. Önemli olan, her dönemi fark edebilmek ve o dönemde […]

Hayatın yoğunluğu içinde çoğu zaman kendimizi duyamadan, duygularımızı fark etmeden ilerliyoruz. Oysa kendine dönüş, dışarıya değil içeriye bakmak; yani insanın en temel ihtiyaçlarından biri. Çalışma temposu, ilişkiler ve günlük sorumluluklar arasında “ben aslında nasılım?” sorusu çoğu zaman aklımıza bile gelmiyor. Psikoloji alanındaki pek çok yaklaşım da bu ihtiyacı destekliyor: Şema terapi, kişinin geçmişten gelen örüntüleri […]

Terapiye başlamak, hayatımızda önemli bir dönüm noktasıdır. Fakat birçok kişi ilk görüşmeden önce kendine şu soruyu sorar:“Hangi terapi yöntemi bana uygun?” Psikolojide tek bir “doğru” yöntem yoktur. Farklı terapi yaklaşımları, farklı ihtiyaçlara ve yaşam deneyimlerine hitap eder. Bu yazıda en çok kullanılan terapi yöntemlerini — Psikodinamik Terapi, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), EMDR, Şema Terapi ve […]

“Bencillik mi yapıyorum?” sınır koymaya niyetlenen pek çok kişinin içinden geçen ilk cümle budur. Oysa psikolojide sınır, sevgiyi azaltan bir duvar değil; ilişkiyi daha güvenli ve saygılı kılan bir çerçevedir. Kendi ihtiyaçlarını, duygularını ve değerlerini koruyabilen kişi; ilişkide daha net, daha öngörülebilir ve daha şefkatli olur. Bencillik algısının kökeninde çoğu zaman bağlanma örüntüleri (özellikle onay […]

Farklı bağlanma stillerinin ayrılık sonrası duygusal tepkilere etkisi Romantik ilişkiler, hayatımızın en güçlü duygusal deneyimlerinden biridir. Ancak her ilişki sonsuza kadar sürmez. Ayrılıklar, en güvenli görünen ilişkilerde bile yaşanabilen ve duygusal olarak yıpratıcı olabilen süreçlerdir. Ayrılık sonrası verilen tepkiler kişiden kişiye farklılık gösterir: Kimileri kısa sürede toparlanırken, kimileri aylarca eski partnerini unutamaz. Bazıları ise ayrılığı […]

Mutluluk, insanlar için evrensel bir arzu gibi görünür. Çoğu birey daha huzurlu, doyumlu ve mutlu bir yaşam sürmeyi hedefler. Ancak psikoloji literatüründe son yıllarda dikkat çeken bir kavram, bu evrensel varsayımı sorgulatmaktadır: mutluluk korkusu (fear of happiness). Mutluluk korkusu, kişinin bilinçli ya da bilinçdışı düzeyde mutluluk yaşamaktan kaçınması veya mutlu olmayı potansiyel olumsuz sonuçlarla ilişkilendirmesi […]

Romantik ilişkiler, sevgi, bağlılık ve güven üzerine inşa edilen en önemli sosyal bağlardan biridir. Ancak bu bağlar, farklı bireysel ve çevresel etkenler nedeniyle zaman zaman zedelenebilir. İlişkilerde en çok tartışılan sorunlardan biri ise aldatmadır. Aldatma, yalnızca fiziksel ya da cinsel bir ihanet anlamına gelmez; duygusal veya sanal boyutlarda da ortaya çıkabilir. Üstelik günümüzde dijitalleşmenin hız […]

Narsisizm, son yıllarda psikoloji gündeminin zirvesine oturdu. Toksik ilişkilerden iş yeri dinamiklerine kadar her yerde bu terimi duyuyoruz. Peki, narsisizmin tek bir yüzü mü var? Psikoterapist Bärbel Wardetzki’ye göre, bu karmaşık yapının toplumsal rollerle şekillenen iki farklı yüzü var: erkek narsisizmi ve dişi narsisizmi. Her iki biçim de aslında aynı yaradan, derin bir değersizlik duygusundan […]

İlişkilerde Pygmalion Etkisi Yunan mitolojisinde heykeltıraş Pygmalion, öylesine güzel bir kadın heykeli yapar ki, kendi eserine âşık olur. Ona Galatea adını verir ve tanrılara yalvarır: “Keşke o bir heykel değil, gerçek bir insan olsa!” Tanrıça Afrodit bu samimi yalvarışa kulak verir ve heykele can bahşeder. Pygmalion’un hayali, gerçeğe dönüşür. Bu antik hikâye, modern psikolojinin en […]

Kuşaklararası travma kavramı, ilk kez 20. yüzyıl ortalarında psikiyatri ve psikoloji literatürüne girdi. Özellikle Holokost’tan sağ kurtulanların çocuklarında görülen beklenmedik ruhsal belirtiler bu alanda çığır açan bir tartışmanın kapısını araladı. Travmayı doğrudan yaşamamış olan bu çocuklar, sanki ebeveynlerinin yaşadığı dehşeti kendileri deneyimlemiş gibi kaygı, kimlik karmaşası, suçluluk ve travmatik kabuslar yaşıyordu. 1966 yılında psikiyatrist Viktor […]

İlişkilerinizde sürekli kendinizden ödün verdiğinizi, ancak karşılığında sadece daha fazla taleple karşılaştığınızı hissettiğiniz oldu mu? Toksik ilişkiler, kişinin özsaygısını sessizce kemiren ve yaşam enerjisini tüketen zorlu süreçlerdir. Bu döngüyü kırmanın tek yolu sınır koymak olsa da, bu adım çoğu zaman korkutucu, hatta imkânsız görünebilir. Peki, kendi iyiliğiniz için atmanız gereken bu adım neden bu kadar […]

İnsanların gerçekten değişip değişemeyeceği, psikoloji alanında uzun süredir tartışılan bir konudur. Kimi zaman “Huylu huyundan vazgeçmez” gibi atasözleriyle büyür, insanların köklü özelliklerinin sabit kaldığına inanırız. Öte yandan, yaşam deneyimlerimiz bize farklı bir gerçeği gösterir: İnsanlar yeni bilgilere, yeni ilişkilere, travmalara ve önemli hayat dönüm noktalarına göre şekillenebilir. Peki, değişim mümkün müdür, yoksa kişilik ve davranışlarımız […]

  Bu makalede, “uzak mesafe ilişkisi” doğasından kaynaklanan zorluklar, bu zorluklarla başa çıkma yolları, ilişkide yakınlığı ve güveni artırmaya yönelik öneriler ile çiftlerin uygulayabileceği pratik stratejiler yer almaktadır. 1. Uzak Mesafe İlişkilerinin Doğası ve Artışı Modern iletişim araçlarının gelişimi, sosyal medya ve çevrimiçi platformların yaygınlaşmasıyla birlikte uzak mesafe ilişkiler (long-distance relationships) daha görünür hale gelmiştir. […]

Günümüzün dijital çağında hayatımızın pek çok yönünü sosyal medyada ve çevrimiçi platformlarda paylaşıyoruz. Ancak paylaşımların dozunu ayarlamak her zaman kolay olmayabiliyor. İnsanlar kimi zaman özel hayatlarına dair fazla detayı çevrim içi ortamlarda sunarak kendilerini “oversharing” (aşırı paylaşım) tuzağının içinde bulabiliyorlar. Bu yazıda; oversharing kavramının ne anlama geldiğini, hangi sebeplerle ortaya çıktığını, psikolojik etkilerini ve bu […]

Travma terapisi, geçmişte yaşanan acı dolu anılarla yüzleşmek için değil, bu anıların hayatımız üzerindeki etkilerini anlamlandırmak ve hafifletmek için yapılan bir çalışmadır. Travma, yaşamımızda derin izler bırakabilir; ancak travma terapisi bu izleri silmeyi değil, onların hayatımıza olan etkisini azaltmayı amaçlar. Travmanın Doğası ve Etkileri Travma, yalnızca zihinsel bir deneyim değildir. Bedenimizde de derin izler bırakır. […]

Modern yaşam tarzının yaygınlaşmasıyla birlikte, yalnızlık her yaştan insanın karşılaştığı önemli bir duygu durumuna dönüşmüştür. Gerek sosyal ilişkilerde eksiklik, gerekse teknolojik gelişmelerin sağladığı “dijital yalnızlaşma”, bireylerin hem psikolojik hem de fizyolojik sağlığını ciddi şekilde etkilemektedir. Yalnızlık Nedir Yalnızlık, kişinin sahip olduğu sosyal ilişkiler ile bu ilişkilerden beklediği duygusal yakınlık arasındaki farktan kaynaklanır. Sadece fiziksel olarak […]

Depresyondaki Partnerime Nasıl Yardım Edebilirim? Depresyon, kişinin ruh halini, düşüncelerini ve davranışlarını derinden etkileyen ciddi bir ruh sağlığı problemidir. Bu durum sadece depresyon yaşayan kişiyi değil, onun çevresindeki insanları, özellikle de partnerini önemli ölçüde etkiler. Eğer romantik ilişkinizde partnerinizin depresyonda olduğunu düşünüyorsanız, ona destek olmak için atabileceğiniz doğru adımları bilmek önemlidir. Peki, depresyondaki partnerinize nasıl […]

[ez-toc] Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), hem çocukluk hem de yetişkinlik döneminde görülebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. DEHB ilişkilerde çeşitli zorluklara yol açabilir; ancak anlayış ve destekle sağlıklı bir ilişki kurmak mümkündür. Bu makalede DEHB’nin ne olduğundan ilişki dinamiklerine kadar bilmeniz gereken her detayı bulabilirsiniz. DEHB Nedir DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu), dikkat sorunları, […]

[ez-toc] Romantik ilişkiler, bir yanıyla mutluluk ve bağlılık getirirken, diğer yanıyla da zaman zaman zorluklarla dolu olabilir. Her ilişkide inişler ve çıkışlar doğaldır; ancak bazı durumlar, ilişkinin sağlıklı bir şekilde sürdürülebilirliği konusunda ciddi sinyaller verir. İlişkilerde “Kırmızı bayraklar” olarak adlandırılan bu işaretleri fark etmek, ilişkinizin geleceğini değerlendirmeniz için önemli bir fırsattır. Peki, bu işaretler neler? […]

Bağlanma teorisi, John Bowlby tarafından geliştirilmiş ve Mary Ainsworth tarafından genişletilmiştir. Bu teori, erken dönemdeki bakıcılarla kurulan ilişkilerin yetişkinlikteki romantik dinamikleri nasıl etkilediğine dair bir çerçeve sunar. Kaygılı ve kaçıngan bağlanma stilleri, çoğu zaman zorlayıcı ama bir o kadar da çekici bir bağ oluşturur. Bu bağlanma stilleri arasındaki dinamikleri anlamak, sıklıkla ortaya çıkan çatışmaları ve […]

Carl Gustav Jung, İsviçreli bir psikiyatrist ve psikanalist, psikolojiye özellikle analitik psikoloji alanındaki katkılarıyla tanınır. Kolektif bilinçdışı, arketipler ve bireyselleşme gibi kavramları birçok kişi tarafından bilinse de, Jung’un yaşamı ve çalışmalarının daha az bilinen yönleri, onun etkisinin derinliğini ve karmaşıklığını ortaya koyar. 1. Jung’un Okült ve Mistik Geleneklere İlgisi Jung, okült ve mistik geleneklere derin […]

Gottman çift terapisi, çift ilişkilerinde iletişim örüntülerini, çatışma biçimlerini ve duygusal etkileşimleri anlamaya odaklanan, araştırma temelli bir yaklaşımdır. İlişkide yaşanan güçlükler, yalnızca bireysel duygular üzerinden değil; çiftler arasındaki etkileşim dinamikleri ve tekrar eden ilişki örüntüleri üzerinden ele alınır. Bu yaklaşım, ilişkileri soyut kavramlardan ziyade gözlemlenebilir etkileşimler ve ilişki içi beceriler üzerinden değerlendirmesiyle öne çıkar. Amaç; […]

Carl Gustav Jung’un psikoloji dünyasına kazandırdığı en etkileyici kavramlardan biri olan gölge arketipi, insan psikolojisinin derinliklerine dair önemli bir pencere açar. Gölge, bilincimizin dışında kalan ve genellikle bastırdığımız, reddettiğimiz ya da görmezden geldiğimiz yönlerimizi temsil eder. Çoğu zaman karanlık, ulaşılmaz ve rahatsız edici gibi görünse de, eğer yüzleşir ve entegre edebilirsek, kişisel gelişim için büyük […]

Kırılgan narsisizm, kişinin kendilik değerini başkalarının onayına bağladığı, reddedilme korkusu ve utanç duygusuyla öne çıkan bir narsistik özellik türüdür. Büyüklenmeci narsisizm kibir ve üstünlükle öne çıkarken, kırılgan narsisizm savunmacı bir kabuğun altında kırılgan bir özsaygıyı barındırır. Bu yapı genellikle erken dönem ebeveyn ilişkilerinde yaşanan reddedilme ve değersizleştirilme deneyimlerinin bilinçdışı izleri üzerine kuruludur. Kırılgan Narsisizmin Belirtileri […]

Duygusal bağımlılık, bireyin kendini tamamlanmış hissetmek için belirli duygulara ya da ilişkilere bağımlı hale gelmesidir. Bu bağımlılık genellikle çözülmemiş duygusal yaralardan, karşılanmamış ihtiyaçlardan ya da çocukluktan gelen davranış kalıplarından kaynaklanır. Duygusal bağımlılıktan kurtulmak, bu bağımlılığın doğasını anlamayı, etkilerini fark etmeyi ve duygusal bağımsızlık ile içsel şifaya yönelik bilinçli adımlar atmayı gerektirir. Bu yazıda, duygusal bağımlılığın […]

Karakterolojik şiddet, ilişkilerde partnerlerden birinin diğerine karşı sistematik olarak uyguladığı, kontrol ve baskı kurmayı amaçlayan davranışları ifade eder. Bu tür şiddet, fiziksel saldırıların yanı sıra duygusal, psikolojik ve ekonomik istismar biçimlerini de içerir. Temel amacı, mağdur üzerinde sürekli bir güç ve kontrol sağlamaktır. Tarihsel ve Kavramsal Kökenler Karakterolojik şiddet kavramı, psikoloji literatüründe özellikle 20. yüzyılın […]

John Gottman’ın çift laboratuvarında şiddet içeren ilişkilerle yapılan çalışmalar, ilişkilerde iki temel şiddet türünü ortaya koymaktadır: Karakterolojik Şiddet ve Durumsal Şiddet. Karakterolojik Şiddet Bu şiddet türü, genellikle erkeklerin kadınlara üstünlük kurmak, kontrol etmek ve korkutmak amacıyla şiddet uyguladığı, son derece tehlikeli bir durumdur. Bu tür şiddet çoğunlukla ciddi yaralanmalarla hatta ölümle sonuçlanabilir. Fail ve kurban […]

Zorluklar ve stres, hayatın kaçınılmaz bir parçasıdır. Ancak bazı bireyler, krizler karşısında hızla toparlanıp güçlenebilirken, diğerleri daha fazla zorlanır. Bu farkın temelinde, psikolojik dayanıklılık (resilience) yatmaktadır. Peki, psikolojik dayanıklılık tam olarak nedir ve nasıl geliştirilebilir? Psikolojik Dayanıklılık Psikolojik dayanıklılık, bireyin stres, travma, kayıp, hastalık gibi zorluklar karşısında esnek kalabilme, toparlanabilme ve bu deneyimlerden güçlenerek çıkabilme […]

Kumar bağımlılığı, bireylerin hayatını ciddi şekilde etkileyen, kontrolsüz kumar oynama davranışı ile karakterize edilen bir bozukluktur. DSM-5’te “Madde ile İlişkili Olmayan Bozukluklar” kategorisinde yer alması, bu durumun bağımlılık spektrumunda değerlendirildiğini göstermektedir. Bu yazıda kumar bağımlılığının belirtilerinden, nedenlerinden ve tedavi yöntemlerinden detaylı bir şekilde bahsedilecektir. Kumar Bağımlılığı Nedir?   Kumar bağımlılığı, bireylerin kumar oynama davranışını kontrol […]

Sosyal anksiyete bozukluğu, bireyin sosyal ortamlarda yoğun kaygı ve korku yaşamasına neden olan bir ruh sağlığı sorunudur. Bu durum, kişinin sosyal ilişkilerini, iş hayatını ve günlük yaşamını olumsuz etkiler. Peki, sosyal anksiyetenin en yaygın belirtileri nelerdir? İşte dikkat edilmesi gereken 5 işaret: 1. Sosyal Durumlardan Kaçınma Sosyal anksiyete yaşayan kişiler, başkalarıyla etkileşimden kaçınma eğilimindedir. Toplum […]

İlişkilerde anlaşmazlıklar (mahşerin dört atlısı), duygusal kopukluklar ve çatışmalar zamanla sevgi dolu bağları zayıflatabilir. Gottman Çift Terapisi, bilimsel temellere dayalı yaklaşımlarıyla, çiftlerin ilişkilerini daha derin, sağlıklı ve tatmin edici bir hale getirmelerine yardımcı olmayı hedefler. Bu terapi yöntemi, Dr. John ve Julie Gottman’ın 40 yılı aşkın süredir yürüttükleri kapsamlı araştırmalara dayanır. Gottman Çift Terapisi, yalnızca […]

Duygudurum bozukluğu, kişinin duygu durumunda sürekli veya tekrarlayan değişiklikler yaşamasına neden olan zihinsel sağlık sorunudur. Bu bozukluk, kişinin günlük yaşamını olumsuz yönde etkiler ve işlevselliğini azaltır. Duygudurum Bozukluğu Çeşitleri Nelerdir Duygudurum bozukluklarının başlıca çeşitleri şunlardır: Depresif Bozukluklar: Major depresif bozukluk ve kalıcı depresif bozukluk (distimi) bu gruba girer. Bipolar Bozukluk: Mani ve depresyon dönemleri ile […]

Psikodinamik psikoterapi, bilinçaltındaki düşünce ve duyguların bireyin davranışları üzerindeki etkisini incelemeye odaklanan bir psikoterapi türüdür. Bu terapi yaklaşımı, bireyin geçmiş deneyimlerinin, özellikle çocukluk dönemi yaşantılarının, şu anki duygu, düşünce ve davranışlarına nasıl etki ettiğini anlamaya çalışır. Sigmund Freud’un psikanalitik kuramına dayanmakla birlikte, modern psikodinamik terapi, daha kısa süreli ve hedefe yönelik müdahalelerle uyarlanmıştır. Temel İlkeler […]

Psikoterapiden Ne Beklemeliyim Psikoterapi, bireylerin duygusal ve psikolojik zorluklarla başa çıkmalarına yardımcı olmayı amaçlayan profesyonel bir destek sürecidir. Bu süreç, kişinin kendini daha iyi anlamasını, düşünce ve davranış kalıplarını fark etmesini ve daha sağlıklı bir yaşam sürdürmesini hedefler. Ancak, psikoterapiye başlamadan önce ne beklemeniz gerektiğini bilmek önemlidir. Destekleyici Bir Ortam Psikoterapi, yargılanmadan, eleştirilmeden konuşabileceğiniz güvenli […]

Psikoloji ve İçgörü Psikoloji, insan davranışlarını, düşüncelerini ve duygularını inceleyen bir bilim dalıdır. Bu bilim dalı, insanların yaşamlarındaki çeşitli zorluklarla başa çıkmalarına, ilişkilerini iyileştirmelerine ve genel yaşam kalitelerini artırmalarına yardımcı olur. Ancak, psikolojinin bir diğer önemli yönü, bireylerin kendilerini daha derinden anlamalarına, yani içgörü kazanmalarına olanak tanımasıdır. İçgörü Nedir İçgörü, bireyin kendi düşünceleri, duyguları ve […]

Psikoterapi ve koçluk arasındaki farkları anlamak, kişisel gelişim, mental sağlık veya profesyonel gelişim arayışında olan bireyler için oldukça önemlidir. Her iki alan da bireylerin hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmayı amaçlasa da, yaklaşımları, yöntemleri ve altında yatan felsefeleri önemli ölçüde farklıdır. Psikoterapi Psikoterapi, genellikle konuşma terapisi olarak da bilinir. Duygusal ve psikolojik zorlukları ele almak için eğitimli […]

Narsist bir yönetici, kendine aşırı hayran olan ve başkalarının ihtiyaçlarına duyarsız kişidir. Sürekli kendini över ve üstünlük sağlamaya çalışır. Empati kuramaz, manipülatif ve eleştirel olur. Kendi başarılarını abartırken, başkalarının katkılarını küçümser. Bu tür bir yönetici, çalışanların motivasyonunu ve iş yerindeki atmosferi olumsuz etkiler. İşe Gitmekten Korkuyor musunuz İş dışında bile sürekli işinizden mi bahsediyorsunuz? Sürekli […]

Kuşkuculuk şeması, bireyin başkalarının onu kasıtlı olarak inciteceğine, kötüye kullanacağına, aşağılayacağına, aldatacağına veya sömüreceğine dair sürekli bir beklenti içinde olması durumudur. Bu şemaya sahip kişiler, başkalarının niyetlerinden sürekli olarak şüphe duyarlar ve genellikle ilişkilerinde güven problemi yaşarlar. Belirtiler ve Davranışlar Başkalarına karşı sürekli bir güvensizlik ve şüphe hali İlişkilerde kontrolcü ve manipülatif davranışlar sergileme Geçmişte […]

Dopamin ve serotonin gibi nörotransmitterler, beynimizin ve vücudumuzun düzgün çalışmasını sağlayan kimyasal habercilerdir. Bu iki kimyasal arasındaki ilişki, ruh halimizden, motivasyonumuza ve genel sağlığımıza kadar birçok alanı etkiler. İşte dopamin ve serotonin hakkında bilmeniz gerekenler: Dopamin Nedir Dopamin, beyinde ve vücutta çeşitli işlevlere sahip bir nörotransmitterdir. Başlıca rollerinden bazıları şunlardır: Ödül ve Motivasyon: Dopamin, ödül […]

Dopamin detoksu, modern yaşamın getirdiği sürekli uyaranlara ve bağımlılık yaratan alışkanlıklara karşı bir tepki olarak ortaya çıkan bir yöntemdir. Dopamin, beyinde ödül ve motivasyon sistemlerinde önemli bir rol oynayan bir nörotransmitterdir. Bu nörotransmitterin seviyelerinin sürekli yüksek olması, zamanla kişinin daha fazla uyarana ihtiyaç duymasına ve bu uyaranlara bağımlı hale gelmesine yol açar. Dopamin Detoksunun Amacı […]

Dopamin, beynimizdeki sinir hücreleri arasında sinyaller taşıyan önemli bir nörotransmitterdir. Beynin ödül ve motivasyon sistemlerinde kritik bir rol oynar ve bu sistemlerin işleyişi için gereklidir. Dopaminin işlevleri arasında şunlar bulunur: Ödül ve Zevk: Ödül ve zevk alma duygularını tetikler. Hoşumuza giden bir şey yaptığımızda (örneğin, lezzetli bir yemek yemek, başarılı bir iş yapmak), beynimiz dopamin […]

İlişkinizin ilk günlerini hatırlıyor musunuz? Her şey harikaydı, değil mi? Size sürekli iltifatlar eden, hediyelerle sizi şımartan ve sürekli sizi düşünen bir partner… Ancak bu rüya gibi başlangıcın altında karanlık bir gerçek olabilir: Love bombing. Peki, love bombing nedir ve nasıl anlaşılır? Love Bombing Nedir Love bombing, bir kişinin başka birini aşırı sevgi, ilgi ve […]

Ghosting, bir kişiyle olan iletişimin aniden ve açıklama yapmadan kesilmesi durumudur. Bu terim, özellikle dijital iletişimde ve romantik ilişkilerde sıklıkla karşımıza çıkar. Ghosting’in Nedenleri Çatışma Kaçınması: Bazı insanlar, karşılaştıkları problemleri ve çatışmaları doğrudan ele almak yerine, bunlardan kaçınmayı tercih eder. Bu kişiler, yüzleşmekten ve zor konuşmalar yapmaktan kaçındıkları için ghosting yöntemine başvururlar. Bu, genellikle çatışma […]

Gaslighting terimi, ilk olarak İngiliz oyun yazarı Patrick Hamilton’ın 1938 yılında yazdığı “Gas Light” adlı tiyatro oyununda ortaya çıktı. Oyun, bir adamın eşinin akıl sağlığını sorgulamasına neden olacak şekilde onu manipüle etmesini konu alır. Oyunun ismi, evdeki gaz lambalarının ışığını kısarak kadının gerçeklik algısını bozma yönteminden gelir. Oyun ve Konusu “Gas Light” adlı oyunda, Jack […]

Travma bağı, bireylerin travmatik ilişkilerde, özellikle de istismar eden ya da manipülatif partnerlerle, uzun süreli ve güçlü duygusal bağlar geliştirdiği bir olgudur. Travma bağı, genellikle duygusal, fiziksel ya da cinsel istismar içeren ilişkilerde ortaya çıkar ve bireylerin bu tür ilişkilerden kopmalarını zorlaştırır. Bu yazıda, travma bağının nedenlerini ve nasıl geliştiğini derinlemesine inceleyeceğiz. Travma Bağının Nedenleri […]

Doğum sonrası depresyon (postpartum depresyon), doğumdan sonra ortaya çıkan bir depresyon türüdür. Bu durumu yaşayan kişiler, duygusal dalgalanmalar, sık sık ağlama, aşırı yorgunluk, suçluluk ve kaygı hissederler. Bu duygular, bebeklerine bakmayı zorlaştırır. Doğum sonrası depresyon nedir? Bebek sahibi olmak hayatı değiştiren bir deneyimdir. Ebeveyn olmak heyecan vericidir ama aynı zamanda yorucudur. Özellikle ilk kez ebeveyn […]

Esaret fobisi, kişinin özgürlüğünün kısıtlanacağı veya kontrol altına alınacağı korkusudur. Bu fobi, genellikle bireyin bağımsızlığına ve kişisel alanına çok değer vermesinden kaynaklanır. Esaret fobisi olan kişiler, kendilerini kısıtlanmış, hapsedilmiş veya bir şekilde kontrol altında hissedecekleri durumlardan kaçınma eğilimindedirler. Esaret Fobisi Nedenleri Esaret fobisinde birçok faktör rol oynayabilir: Geçmiş Travmalar: Geçmişte yaşanan kısıtlanma, kontrol altına alınma […]

Oedipus Kompleksi, Sigmund Freud tarafından psikanalizin erken dönemlerinde geliştirilen, çocukların gelişim evrelerinde karşı cins ebeveynine karşı bilinçsiz cinsel ilgi duyması ve aynı cins ebeveyniyle rekabet etme eğilimi olarak tanımlanan bir teoridir. Freud, bu kompleksi erkek çocuklara özgü olarak tanımlamış ve erkek çocuğunun annesine karşı derin bir sevgi ve cinsel ilgi geliştirdiğini, babasını ise bir rakip […]

Trikotillomani (Saç Koparma Hastalığı) Trikotillomani (Saç Koparma Hastalığı), bireylerin kendi saçlarını koparma dürtüsüne karşı koyamamasıyla karakterize edilen bir dürtü kontrol bozukluğudur. DSM-5’te (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) “Obsesif Kompulsif ve İlişkili Bozukluklar” kategorisinde yer alır. Trikotillomani, genellikle kafa derisinde, kaşlarda ve kirpiklerde saç kaybına neden olur. Bu durum genellikle stres, kaygı veya sıkıntı […]

Üst düzey savunma mekanizmaları, daha olgun ve adaptif yollarla içsel çatışmaları yöneterek bireyin gerçeklikle sağlıklı bir şekilde başa çıkmasını sağlar. Bu mekanizmalar, bireyin çevresiyle uyumlu ilişkiler kurmasına ve duygusal dengelerini korumasına yardımcı olur. Bu yazıda, üst düzey savunma mekanizmalarını ele alacağız ve bunların tanımlarını, nedenlerini, örneklerini ve ilgili araştırmaları inceleyeceğiz. Bastırma (Repression) Acı verici veya […]

İlkel savunma mekanizmaları, kişiliğin gelişiminin erken aşamalarında ortaya çıkan ve genellikle bilinçdışı düzeyde işleyen, bireyin anksiyete veya stresle başa çıkmasına yardımcı olan otomatik tepkilerdir. Bu mekanizmalar, genellikle çocukluk döneminde gelişir ve bireyin duygusal ve zihinsel sağlığını korumak amacıyla işlev görürler. Ancak, aşırı ve sürekli kullanıldıklarında bireyin uyum yeteneğini olumsuz etkileyebilirler. İlkel Savunma Mekanizmaları Nelerdir İlkel […]

Şema Terapi Şema terapi, bireylerin çocukluk döneminde geliştirdiği ve yetişkinlik döneminde de devam eden, yaşam kalitesini olumsuz etkileyen kalıcı düşünce, duygu ve davranış kalıplarını anlamayı ve değiştirmeyi amaçlayan bir terapi yaklaşımıdır. Jeffrey Young tarafından geliştirilen bu terapi yöntemi, toplam 18 temel şema üzerine odaklanır. Bu şemalar, kişinin geçmiş deneyimlerinin bir yansıması olarak, genellikle bilinçdışı düzeyde […]

Serbest çağrışım, psikanalizin en temel ve en çok bilinen tekniklerinden biridir. İlk bakışta oldukça basit görünür: danışan aklına gelen her şeyi, mantıklı olup olmadığına bakmadan, iyi–kötü, doğru–yanlış ayrımı yapmadan ifade eder. Ancak bu “basitlik”, aslında oldukça derin bir klinik sürecin kapısını aralar. Psikanalitik kuram, bireyin ruhsal yaşamında büyük bir kısmın bilinçdışı süreçler tarafından belirlendiğini öne […]

Psikanalitik psikoterapi, Sigmund Freud’un çalışmalarına dayanan ve bireyin bilinçaltı düşünce, duygusal tepkiler ve davranışları üzerine odaklanan bir terapi türüdür. Bu yaklaşım, bireyin bilinçaltındaki çatışmaları, bastırılmış duyguları ve anıları keşfetmeye ve işlemeye yöneliktir. Bu süreçte, bireyin geçmiş deneyimlerinin ve çocukluk çağındaki ilişkilerin şimdiki duygu durumu, davranışları ve ilişkiler üzerinde nasıl etkili olduğunu anlaması hedeflenir. Psikanalitik terapinin […]

Motivasyonel Görüşme: Değişim İçin İçsel Gücünüzü Keşfedin Değişim, hayatın kaçınılmaz bir parçasıdır; ancak bazen bu değişimi kabul etmek ve üzerinde çalışmak zor olabilir. İster madde bağımlılığı, ister sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri olsun, Motivasyonel Görüşme bireyin kendi değişim yolculuğunda güçlü ve yetkin hissetmesine yardımcı olur. Motivasyonel Görüşmenin Temelleri MG, William Miller tarafından 1980’lerde, özellikle alkol ve […]

Stockholm Sendromu, psikolojik bir yanıt olarak, bir rehine veya taciz mağdurunun, kendisine zarar veren kişiye karşı olumlu duygular geliştirmesi durumudur. Bu durum, rehin alınma veya kötü muamele gören bireylerin, saldırganlarına karşı anlayış, sempati veya diğer pozitif duyguları beslemesiyle karakterize edilir. Stockholm Sendromu İlk olarak 1973’te, Stockholm, İsveç’te bir banka soygunu sırasında tanımlanmıştır. Bu olayda, dört […]

Uyumsuz hayal kurma (Maladaptive Daydreaming), kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyen aşırı ve kontrol edilemeyen hayal kurma durumudur. Bu durum, kişinin gerçek dünya ile bağlantısının kopmasına ve sosyal etkinlikler, iş, hobiler gibi günlük faaliyetlerde zorluklar yaşamasına neden olabilir. Maladaptive daydreaming, bireylerde genellikle utangaçlık ve suçluluk hissi gibi olumsuz duygulara yol açar. Bazı durumlarda, bu tür hayal […]

Arketiplerin modern psikolojideki etkisi, özellikle Carl Jung’un çalışmaları üzerinden önemli bir yer tutmaktadır. Jung, insanların kolektif bilinçdışında yer alan ortak semboller ve mitlerle nasıl etkileşime girdiğini incelemiştir. Bu kolektif bilinçdışı, kişisel bilinçdışımızdan farklı olarak, tüm insanlıkla paylaşılan ve genellikle arketipler olarak adlandırılan yapılar içerir. Örneğin, Jung’un “gölge” arketipi, kişinin kendisinde olumsuz olarak gördüğü ve dış […]

Yetişkinlerde travma, çocukluk çağında yaşanmış olaylardan, ani şiddet içeren olaylara veya sürekli stres faktörlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Bu tür deneyimler, bireyin duygusal ve fiziksel sağlığını derinden etkiler. Yetişkinlerde görülen travma semptomları arasında kaygı, depresyon, öfke patlamaları, sosyal izolasyon, uykusuzluk ve konsantrasyon güçlüğü bulunmaktadır. Travma Travma, bireyin başa çıkma yeteneğini aşan olaylara verilen bir […]

Uyku Bozukluğu Nedir Uyku bozukluğu, uyku düzenini etkileyen ve genellikle kişinin günlük yaşam kalitesini düşüren bir durumdur. Uyku bozukluklarının çeşitli türleri ve tedavi yöntemleri vardır. İşte bazı yaygın türler ve genel tedavi yaklaşımları: İnsomnia (Uykusuzluk) İnsomnia, uyumakta veya uyuyabilmekte zorluk çekme durumudur. Bu durum, hem uykuya dalma hem de uyandıktan sonra tekrar uyuyabilmekte zorluk olarak […]

“Spiritüel Bypass” terimi, insanların manevi fikir ve uygulamaları kullanarak çözülmemiş duygusal sorunları, psikolojik yaraları ve gelişimsel görevleri atlatma eğilimini ifade eder. Bu terim, 1980’lerin ortalarında Budist öğretmen ve psikoterapist John Welwood tarafından tanıtılmıştır​​. Bu kavram, bireylerin maneviyatı veya manevi uygulamaları, psikolojik sorunlarıyla yüzleşmek yerine kullanmalarını ifade eder. Bireyler duygusal acıları işlemek yerine, manevi deneyimleri aktif […]

Depresyon Nedir Kişinin hayatındaki aktivitelerde ilgi kaybı ve sürekli bir üzüntü hissi ile karakterize bir ruh hali bozukluğudur. Çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir ve her yaştan insanı etkileyebilir. Depresyon Belirtileri Depresyonun belirtileri kişiden kişiye değişkenlik gösterse de, genellikle şunları içerir: Derin üzüntü, umutsuzluk veya endişe hissi Normalde keyif aldığınız şeylere ilginin azalması Aşırı yeme veya yetersiz yeme, […]

“Ne olmadığımızı keşfetmemiz ne olduğumuzun keşfine giden bir adımdır.” – Yalom Grup terapisi, birden fazla bireyin benzer sorunları ya da endişeleri üzerine çalıştıkları, bir veya daha fazla terapistin rehberliğinde gerçekleşen bir psikoterapi şeklidir. Bu tedavi biçimi, katılımcıların birbirlerine destek olabilecekleri, deneyimlerini paylaşabilecekleri bir ortam sağlar. Grup büyüklüğü çoğunlukla 5 ile 15 kişi arasında değişir. Ancak […]

“Rüyalar, bastırılmış arzuların gerçekleşmesidir.” – Freud İnsanlık tarihinin en eski sorularından biri, rüyaların ne anlama geldiğidir. Kimileri rüyaları geleceğe dair işaretler olarak görmüş, kimileri ise bilinçli yaşamın rastgele ürünleri saymıştır. Ancak 20. yüzyılın başında Sigmund Freud, rüyaları bambaşka bir perspektifle ele alarak psikolojiye yeni bir kapı açtı. Freud’un 1900’de yayımladığı Rüyaların Yorumu (Die Traumdeutung), psikanalizin […]

Yetişkinlerde bağlanma biçimleri, John Bowlby’nin geliştirdiği Bağlanma Teorisi’nin bir uzantısı olarak ele alınır. Mary Ainsworth ve daha sonraki araştırmacılar tarafından çocukluk dönemi bağlanma stilleri üzerine yapılan çalışmalar, yetişkin ilişkilerine de uyarlanmıştır. Yetişkinlerin bağlanma biçimleri, erken yaşam deneyimlerine ve bu deneyimlerin içsel çalışma modellerine nasıl yansıdığına bağlı olarak farklılık gösterir. “İçsel çalışma modelleri”, bireyin kendisi, diğer […]

Japonya’nın, zengin tarihi ve benzersiz kültürü dünyayı her zaman büyülemiştir. Bu etkileyici ülkenin sunduğu, yaşam kalitenizi artıracak sekiz faydalı tekniği keşfetmeye hazır olun. Bu yazımızda, kişisel mutluluğunuzu artıracak Ikigai’den, finansal bilincinizi geliştirecek Kakeibo’ya kadar, Japonya’nın hayatınıza katacağı değerli bilgileri bulacaksınız. Bu teknikler, hem iş hem de kişisel yaşamınızda uygulanabilecek pratik yöntemler sunarak, günlük rutinlerinizi daha […]

Narsisizm Nedir Narsisizm, bireylerin aşırı benmerkezcilik, büyüklenme, dış görünüş veya başarıları konusunda abartılı bir takıntıyı ifade eder. Kişinin, başkalarına karşı empati eksikliği gösterdiği bir kişilik özelliğidir. Narsisistler, genellikle başkalarından hayranlık ve onay beklentisi içinde olur. Eleştirilere karşı savunmacı veya saldırgan bir tutum sergilerler. Bu kişilik özelliği, ilişkilerde ve sosyal etkileşimlerde zorluklara yol açar. Hem sağlıklı […]

Mevsimsel Depresyon Mevsimsel depresyon, genellikle kış aylarında ortaya çıkan ve mevsim değişiklikleriyle ilişkilendirilen bir depresyon türüdür. Genellikle sonbaharda başlar ve ilkbahar veya yaz başlangıcında düzelir. Depresif ruh hali, enerji kaybı, ilgi veya zevk kaybı, iştah ve kilo değişiklikleri, uykusuzluk veya aşırı uyuma, sinirlilik ve stres gibi semptomlarla kendini gösterir. Mevsimsel depresyonun nedenleri, azalan gün ışığı […]

Travma Bağı Nedir? Travma bağı, genellikle zorlu ve toksik ilişkilerde, kişinin istismarcıya karşı duyduğu sağlıksız bağlılığı olarak tanımlanır. Örneğin, biri uzun süreli duygusal veya fiziksel istismar yaşadığında, ona zarar veren kişiye karşı empati ve bağlılık hisseder. Bu durum kurbanın, istismarcının davranışlarını normalleştirme ve onları savunma eğiliminde olmasına yol açar. Bu genellikle istismarcının kontrol ve manipülasyonuna […]

Travma Sonrası Tepkiler Travma, insan davranışını derinden etkiler ve hayatta kalmak için içgüdüsel tepkileri tetikler. Bu tepkiler;  Savaşma, Kaçma, Donma ve Boyun Eğme olarak kategorize edilir. Savaşma Tehlike hissettiğinizde gösterdiğiniz bir savunma türüdür. Örneğin, biri sizi korkutuyorsa, karşılık vermek için bağırabilir veya kızabilirsiniz. Bu kendinizi nasıl koruduğunuzu ve neye sınır koyduğunuzu gösterir. Kaçma Tehlikeli veya […]

Neden Erteleriz Erteleme, günlük yaşamın bir parçası haline gelmiş bir davranıştır. Bu yazıda, erteleme eğiliminizin nedenlerini ve bu döngüyü nasıl kırabileceğinizi ele alacağız. Erteleme, genellikle zor veya hoş olmayan görevleri ertelemek olarak tanımlanır. Bu davranışın ardında çeşitli psikolojik nedenler yatmaktadır. En yaygın nedenlerden biri, mükemmeliyetçilik ve başarısızlık korkusudur. Kişiler, başarısız olma ihtimaline karşı görevleri erteleyerek, […]

Çocukluk amnezisi, bilimsel araştırmalarda sıkça incelenen ve insanların erken yaşlardan kalan anılarını neden hatırlayamadıklarını açıklamaya çalışan bir fenomendir. Bu makale, çocukluk amnezisinin ne olduğunu, nasıl ortaya çıktığını ve hafıza gelişimiyle ilişkisini ele alacak. Ayrıca bastırılmış anılar ve çocukluk travmalarının hafızamız üzerindeki etkilerine de değineceğiz. Çocukluk Amnezisi Nedir Çocukluk amnezisi, insanların erken çocukluk yıllarındaki anılarının çoğunu […]

Arketip, insanların kolektif bilinçdışında yer alan evrensel semboller ve temaları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Carl Jung’un psikolojik teorilerinde önemli bir yere sahip olan bu kavram, insanların tarih boyunca oluşturduğu mitler, hikayeler ve rüyalar aracılığıyla kültürler arası benzerlikleri ve ortaklıkları keşfetmemize olanak tanır. Arketipler, insan deneyiminin temel yönlerini yansıtan derinlemesine kalıplardır ve bu nedenle farklı […]

Rüya Analizi Freud’a Göre Rüyalar Ne Anlama Geliyor? Hepimiz rüya görüyoruz, değil mi? Peki, bu rüyaların anlamı ne? Freud, rüyaların aslında bilinçdışı düşüncelerimizin bir yansıması olduğunu söylüyor. Uyanıkken ahlaki değerler ve gerçeklik bizi derin düşüncelerimizden uzaklaştırıyor. Ama uyuduğumuzda rüyalarla tüm arzularımıza dalıp gidiyoruz. Özellikle, bazen uyanıkken utanç duyduğumuz cinsel arzular bile rüyalarımızda sembolik bir şekilde […]

Travma ile ilgili size dolaylı yoldan destek olabilecek 8 Kitap önerisini inceleyebilirsiniz. 1-Köpek Gibi Büyütülmüş Çocuk –Maia Szalavitz, Bruce D. Perry  “Ateş ısıtabilir veya yakıp yok edebilir, su susuzluğu giderebilir veya boğabilir, rüzgar okşayabilir ya da kesebilir. İnsan ilişkileri de böyledir: Birbirimizi hem yaratabilir ve yok edebilir, hem besleyebilir ve dehşet içinde bırakabilir, hem de travma […]

Ters Psikoloji Nedir: Bir kişinin amacına ulaşmak veya dilediği bir eylemin gerçekleşmesini sağlamak için, tersine bir yöntem kullanarak, karşıdaki kişinin davranışlarını, fikirlerini veya düşüncelerini manipüle etmeye dayalı bir iletişim biçimidir. Bu yöntem, ters psikoloji uygulayan kişilerin istediği sonucu elde etmek için doğrudan veya açık bir yaklaşım yerine, tersine eylem gerçekleştirerek, karşısındakinin kendi iradesini kullanmasını hedefler. […]

Yetişkin Bireylerde ADHD Türkçe karşılığı, “DEHB, Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu” olarak da bilinen ADHD, hem çocukları hem de yetişkinleri etkileyen bir nörogelişimsel bozukluktur. ADHD; dikkati sürdürme zorluğu, dürtüleri kontrol etmedeki sorunu ve hiperaktiviteyi düzenlemedeki zorluklarla karakterize edilir. Yani; hiperaktivite, dikkat eksikliği ve dürtüsel davranış gibi süregelen problemlerin kombinasyonunu içeren işlevsel olmayan durumlar olarak anlatılır. Bireyin, […]

Bipolar Bozukluk Nedir Bipolar Bozukluk belli bir düzen olmaksızın yineleyen mani, hipomani, depresyon ya da karma görünümlü duygudurum dönemleri ile karakterize, kronik seyirli, mesleki, ailesel ve sosyal alanlarda işlevsellikte belirgin bozulmaya yol açan bir duygudurum bozukluğudur. Eskiden manik depresyon olarak adlandırılan bipolar bozukluk, duygusal çıkışlar (mani veya hipomani) ve düşüşler (depresyon) içeren aşırı ruh hali […]

Öfke, insanların hissettiği en temel duygulardan biridir. Bu duygu genellikle stres, hayal kırıklığı ve rahatsızlık hisleriyle karakterizedir. Herkes zaman zaman öfke hisseder ve bu normal bir tepkidir. Market kasası sırasında önünüze geçen biri yüzünden öfkelenebilirsiniz. Duygusal olarak incindiğinizde, tehdit edildiğinizde, canınız acıdığında veya bir çatışma içinde olduğunuzda da öfkeli hissedebilirsiniz. Bazı insanlar öfkeyi aniden, şiddetli […]

Borderline kişilik yapısı, Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayımlanan DSM-5’te belirli tanı ölçütleri çerçevesinde tanımlanmaktadır. Bu ölçütler, klinik değerlendirme süreçlerinde kullanılan betimleyici ve sınıflayıcı bir çerçeve sunar. DSM-5’te yer alan tanımlar, bireylerin yaşantılarını anlamaya yardımcı olmayı amaçlayan bir referans sistemi niteliğindedir; tek başına tanı koyma amacı taşımaz. DSM-5’e göre borderline kişilik yapısına ilişkin örüntüler; erken erişkinlik […]

Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğu Nedir? Borderline (sınırda) kişilik bozukluğu (BKB), kişinin kendilik algısında dalgalanmalar yaratarak duygularını, düşüncelerini ve ilişkilerini hızla etkileyen bir ruhsal durumdur. Bu dengesizlik, hem kişinin iç dünyasında hem de yakın ilişkilerinde belirgin biçimde hissedilir. Genellikle “duygusal iniş çıkışlar” olarak basitleştirilse de BKB, bir kişinin kim olduğunu, neye inandığını ve başkalarıyla nasıl ilişki […]

EMDR terapisinin kuramsal temelleri, bireyin geçmişte yaşadığı rahatsız edici deneyimlerin bugünkü duygusal ve bedensel tepkiler üzerindeki etkisini anlamaya yönelik bir çerçeve sunar. EMDR Terapisi, danışanın zorlayıcı yaşantılarının bugünkü işlevselliğini bozmayacak şekilde yeniden işlenmesine yardımcı olmayı amaçlayan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Travmatik yaşantıların bedende bıraktığı izler ve bu izlere eşlik eden duygusal tepkiler, bedensel bellek kavramı […]

Duygusal yeme: Stres, öfke, korku, can sıkıntısı, üzüntü ve yalnızlık gibi olumsuz duyguları bastırmak veya yatıştırmak için  yemek yemektir.   Neden olumsuz duyguları bastırmak için yemek yeriz?   Olumsuz duygular, boşluk hissine veya duygusal boşluğa yol açabilir. Yiyeceklerin bu boşluğu doldurmanın ve sahte bir “dolgunluk” hissi yaratmanın bir yolu olduğuna inanılıyor. Duygusal desteğe ihtiyacınız olduğu […]

Madde Bağımlılığı ve İlişkiler Madde bağımlılığını; bağımlılık yapıcı maddelerin beyni haz verecek şekilde etkilemesi, yokluğunda huzursuzluk ve çeşitli sıkıntılara neden olması, sürekli olarak alınma isteği, alınmadığında davranış bozukluklarının görülmesine neden olan nörolojik bir rahatsızlık olarak düşünebiliriz. Bağımlılığın Neden Olduğu Yıkım İlişkilerin içine madde bağımlılığı girdiğinde bu ilişkiyi sürdürmek çok zordur. Ara sıra madde kullanımı, madde […]

Çocuk – Ebeveyn Güç Çatışması: Kazan kaybet yaklaşımı ebeveynlerin zaman zaman başvurdukları bir yöntemdir. Bu yöntemi kullanan ebeveynler, çocukla olan ilişkilerini bir güç mücadelesi olarak görürler. Doğruyu bilenin her zaman kendileri olduğunu düşünürler. Thomas Gordon, ebeveyn ve çocuk arasındaki bu mücadeleyi iki yöntemle örneklendirmektedir. Yöntem 1 Çocuk – Ebeveyn Güç Çatışması Ebeveyn, çocuğun yapması gerekeni […]

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), kişinin istemeden aklına gelen takıntılı düşünceler (obsesyonlar) ve bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için tekrar eden zorlayıcı davranışlar (kompulsiyonlar) ile karakterize edilen bir ruh sağlığı sorunudur. Halk arasında bazen “temizlik hastalığı” olarak anılsa da, OKB sadece temizlik takıntısından ibaret değildir. Bu rahatsızlık, […]

Sigmund Freud’un devasa külliyatı, hem psikoloji meraklıları hem de uzmanlar için temel bir kaynaktır. Ancak bu zengin mirasa nereden başlayacağını bilmek göz korkutucu olabilir. Bu okuma listesi, bir bibliyografyadan ziyade, Freud’un düşünce dünyasında adım adım ilerlemeniz için tasarlanmış bir yol haritasıdır. Listeyi, temel ve görece daha kolay anlaşılır metinlerden başlayıp, vaka incelemeleri, toplum eleştirileri ve […]

AŞK BAĞIMLILIĞI Aşk bağımlığı olan kişiler, duygusal çaresizliğin kaotik dünyasında nefes alırlar. Yalnız kalmaktan veya reddedilmekten korktukları için sürekli kendilerini bütün hissettirecek o özel kişiyi ararlar. İronik olan ise, aşk bağımlıları çoğu zaman bu deneyimi gerçekleştirmek için sayısız fırsata sahip olurlar. Ancak, sağlıklı ilişkilerin huzurundan çok, yoğun “aşık olma” deneyimine çok daha güçlü bir şekilde […]

Jüpiter ve Venüs Gezegeni – Karanlık Korkusu Merlin bugün de hava kararacağı ve odasında yalnız kalacağı için çok tedirgindi. Akşam yemeğinde neredeyse hiç konuşmadı. Okulda öğrendiklerini her zaman uzay-kukla oyunlarıyla anlatan Merlin, bugün tek kelime etmemişti. Tabağındaki yiyecekleri renklerine göre ayırmaktan başka bir şey yapmamıştı. Uykusunu iyi alamadığı için cildi oldukça solgun görünüyordu. Eleanor üç […]

Esrar Kullanımının Psikolojik Etkileri ve Yoksunluk Belirtileri Psikolojik Etkileri Bilinçlilik halinin farklılaşması, ışığa ve müziğe aşırı hassasiyet Neşeli olma hali, karşı konulamaz konuşma ve gülme isteği (Good trip durumunda) Gevşeme, sakinleşme, hafifleme hissi (Good trip durumunda) Zaman algısının bozulması, reaksiyon süresinin azalması Dikkat ve konsantrasyon sorunları Kaygı, panik, huzursuzluk, aklını yitirme düşünceleri (Bad trip durumunda) […]

Metamfetamin Metamfetamin, santral sistemde sinir uçlarında dopamin, noradrenalin ve serotonin salınmasına ve bu maddelerin sinir uçlarına geri alınmasını engelleyip etkilerinin artmasına sebep olan uyarıcı bir maddedir. Metamfetamin kan-beyin bariyerini kolayca geçerek beyine hızla nüfuz edebilmektedir. Beynin kimyasını bozup ağır depresyona ve bağımlılarda kalıcı anhedoniye (haz yitimi) neden olmaktadır. Uyanıklık, motivasyon ve kısa dönem beyin aktivitesini […]

Tecavüz Algısında Kültürel Mitlerin Etkisi: İnsanlık var olduğundan beri devam eden ve birçok çeşidi bulunan cinsel şiddet, insanın fiziksel ve ruhsal bütünlüğüne zarar veren en önemli suçlardan biridir. Cinsel şiddet eylemleri koşullara, gerçekleşme biçimine ve fail ile mağdur arasındaki ilişkinin boyutuna göre değişiklik göstermektedir. Sebep olduğu fiziksel ve psikolojik zarar açısından bakıldığında ise, tecavüz bu […]

Dogville: Grace yumuşacık elleriyle Dogville kasabası sakinlerine bir hediye olarak doğar. Kalbinde iyilik tohumları ve gerçekleri görmeyi reddeden inatçılığıyla tüm kasaba halkının çamurunun altında ezilir.  Tom Grace’i gangsterlerden kaçarken kendi kasabasında bulur ve ona tüm iyi niyetiyle yardım etmek istediğini söyler ve Tom’a göre kasabada yaşayan diğer insanlar da seve seve yardım edecektir. Çünkü orası Dogville […]

  Sınav Kaygısı: Sınav öncesinde öğrenilen bilgilerin sınav sırasında etkili bir biçimde kullanılmasına engel olan ve başarının düşmesine yol açan yoğun duygu durumudur. Yaklaşan sınavlar hakkında aşırı endişe Değerlendirilme korkusu Birçok öğrenci tarafından yaşanılabilir Gizemli ya da anlaması zor değildi Doğru öneriler ve planlar ile yönetilebilir   Sınav Kaygısı Belirtileri Fiziksel Belirtiler; baş ağrısı, mide […]

Göç Göç, birçok nedenden ötürü insanların kendi yaşam yerlerinden kopup kendilerine yeni yerleşim yeri bulmalarıdır. Göçün belli, başlı sebepleri: savaş, dini sebepler, ekonomik sebepler, siyasal sebepler, ailevi sebeplerdir. Göçün sebeplerine bakıldığında itici nedenler, çekici nedenler ve iletici nedenler olmak üzere üç çeşit neden sayılmaktadır. İtici nedenler, içinde bulundukları durumun kendi hayat yaşantıları açısından uygun olmadığını […]

Çocukluk Çağı Travmalarının Olumsuz Etkileri  Çocukluk çağı travmaları kişilerin ruhsal ve fiziksel sağlığını olumsuz etkilemekte ve dünyanın güvenilmez, adaletsiz, anlamı olmayan bir yer olarak görmelerine neden olmaktadır. Çocuklar, ergenler, engelliler ve yaşlılar travmatik yaşam olayları karşısında daha hassas grupta yer alırlar. “ABD Ulusal Sıklık Çalışmasına (National Incidence Study-4) göre; 2005-2006 yıllarında her 58 çocuktan biri […]

Depresyon ile Yaratıcılık arasındaki bağlantı sadece bir mit olabilir mi? Yaratıcılık ve psikopatoloji arasındaki ilişki antik dönemden beri sorgulanmaktadır.      Aristoteles: “Neden Felsefe, Şiir veya sanatta öne çıkan tüm insanlar melankolik?” Peki depresyonun yaratıcılığa ya da yaratıcılığın depresyona neden olduğuna dair gerçek bir kanıt var mı? Yaratıcı insanlar doğuştan mı depresif?                    “Depresyondan müzdarip olan […]

Dissosiyasyon Kavramı Dissosiyasyon, zihinsel süreçlerin bilinçten ayrılması ve kendi içindeki bütünlüğü kaybetmesi sonucu kişinin duygu ve düşünceleriyle ilgili farkındalığın azalması olarak tanımlanmaktadır ( Bolu ve ark, 2014 ).  Ağır stres durumlarda aşırı anksiyeteyi azaltarak ruhsal dengenin sürmesini sağlayan savunma mekanizmalarından biridir. Ancak ağır bir şekilde kullanıldığında ve sürekli hale geldiğinde semptomların ortaya çıkmasına neden olur. […]

Çocuklar için Ölüm Kavramı Çocuğun ölümün anlamını kavraması; yaşına, gelişim düzeyine ve kişilik özelliklerine göre farklılaşmaktadır. Çocuğa ölüm ile ilgili açıklama yapılacağı zaman; çocuğun ihtiyaç duyduğu kadar bilgiyi gelişim düzeyine uygun kelimelerle açık, anlaşılır, ve basit bir şekilde aktarmak önemlidir. Ölümü; uyku, hastalık, uzağa gitmek, yaşlılık gibi kavramlarla özdeşleştirerek açıklamak doğru değildir. Yetişkinin çocuğa yaklaşım […]

Çocuk İstismarı Nedir? Çocuk istismarı nedir? Dünya Sağlık Örgütü (WHO), çocuk istismarını çocuğun sağlığını, yaşamını, gelişimini veya onurunu olumsuz etkileyen davranışlar olarak tanımlar. Bu davranışları çocuk üzerinde güç ve sorumluluk sahibi olan bir yetişkin, toplum ya da devlet gerçekleştirebilir. İstismar bazen bilerek yapılan bir eylem şeklinde ortaya çıkar. Bazen de yapılması gerekenin yapılmaması, yani ihmal […]

“Aşk, varoluşsal boyutta benlik sınırlarının terk edilmesidir.” Kernberg Aşkın içinde kalmanın bir yolu var mı? “Sevgi, insanın varoluş sorununa tek makul ve yeterli cevaptır.” Erich Fromm Çoğumuzun aşina olduğu bir senaryodur bu: Bir arkadaşımız ya da akrabamız bize partnerinin olumsuz davranışları hakkında sürekli sitemde bulunur. Bu kişiye neden hala onunla birlikte olduğunu sorduğumuzda: “Çünkü onu […]

Yaklaşık iki yüz yıldan beri ruhsal hastalık olarak kabul edilen Antisosyal kişilik bozukluğu erkeklerde kadınlara oranla üç kat daha fazla görülür ve DSM-IV sınıflama grubuna göre B kümesi kişilik bozuklukları arasında yer alır. Antisosyal kişilik bozukluğunda yaygın olarak görülen belirtiler arasında; hırsızlık, kumar bağımlılığı, sahtecilik, kavgacılık, toplumsal ve aile yaşamında sorumsuzluk, sık sık suç işleme […]

Klinik Psikolog Tuğçe Turanlar 1986 yılında İstanbul’da doğan Tuğçe Turanlar, Bahçeşehir Üniversitesi Psikoloji Bölümünden (İngilizce) burslu olarak ve onur derecesiyle bir yıl erken mezun olmuştur. Klinik Psikoloji alanındaki uzmanlık eğitimini, “Travmatik Yaşantının Affedicilik ve Anlam Arayışına Etkisi; Kişilik Özellikleri ve Romantik İlişkiler Açısından İncelenmesi” başlıklı tezi ile tamamlamış olup, İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü Sosyal […]

Bireysel Psikoterapi Tarihi “Psikoterapi” terimi, Yunanca ruh ve şifa sözcüklerinden gelmektedir. Yunanlılar ruh sağlığı sorunları olan insanlarla konuşurken cesaret verici kelimeler kullanmanın olumlu etkilerini fark ettiler. Ancak, ruh sağlığı hakkında birçok yanlış inanışa da sahiplerdi. Mesela; sadece kadınların histeri yaşadığını düşündüler. Ayrıca banyo yapmanın depresyon için etkili bir tedavi yöntemi olduğuna inandılar. Ağır ruh sağlığı […]

İlişki Danışmanlığı İlişki Danışmanlığı eşlerin birbirleri hakkında daha fazla bilgi edinmelerine ve sağlıklı problem çözme becerileri kazanmalarına yardımcı olmaktadır. Danışman, ilk birkaç görüşme sırasında her iki partnerle birlikte veya bireysel olarak görüşebilir.  Daha sonra geri bildirim verebilirler. Çift, terapistin rehberliğinde terapötik hedefler belirleyebilir ve beklentiler için bir terapi planı geliştirebilir. Çift terapisinde, olumlu sonuçlar genellikle […]

İlişkilerde Narsisistik Örüntüler ve İlişkisel Dinamikler İnsan ilişkileri, karşılıklı tanınma, onaylanma ve güvenli bir bağ kurma ihtiyacı üzerine temellenir. Sağlıklı bir ilişkide iki taraf da hem “ben” olabilme kapasitesini korur hem de “biz” olabilmenin getirdiği duygusal yakınlığı deneyimler. Ancak bazı ilişkisel dinamiklerde bu denge, bir tarafın lehine olacak şekilde bozulur; diğer tarafın duygusal alanı giderek […]