Aldatıldığını öğrenen bir kişi önce şok yaşar. Ardından sorular gelir: “Bu nasıl oldu?”, “Bunu neden göremedim?”, “Şimdi ne yapacağım?” Zaman geçtikçe bu sorular daha da ağırlaşır. Çünkü asıl zor soru şudur: “Bu kişiye yeniden güvenebilir miyim?” Aldatma sonrası güven meselesi, yalnızca “kalmak mı, ayrılmak mı?” sorusundan ibaret değildir. Güvenin neden bu kadar derinden sarsıldığını, affetmenin […]

Depresyon yalnızca kişinin kendi iç dünyasında yaşadığı bir zorlanma değildir; çoğu zaman ilişkilere de yansır. Kişi kendini daha yorgun, isteksiz, umutsuz ya da duygusal olarak uzak hissedebilir. Daha önce keyif veren şeyler anlamını kaybedebilir; konuşmak, yakınlık kurmak ya da bir tartışmayı onarmak daha zor hale gelebilir. Depresyon, sıradan bir üzüntüden farklıdır. Üzüntü genellikle belirli bir […]

Çift Terapisine Ne Zaman Başvurulur? Aynı tartışmayı kaçıncı kez yaşadığınızı saymayı bıraktığınızda, bir yerde bir şeylerin değişmesi gerektiğini hissedersiniz. Konu her seferinde farklı olabilir: para, aile, ev işleri, zaman ya da ilgi. Ama tartışmanın gidişatı hep benzer kalır. Biri daha çok konuşur, diğeri susar. Biri yaklaşmaya çalışır, diğeri geri çekilir. Ve sonunda ikisi de yorgun, […]

Yeterince İyi Olursam Sevilirim Yanılgısı Bazı insanlar sevilmek için sürekli daha iyi biri olmaları gerektiğine inanır. Daha başarılı, daha anlayışlı, daha sakin, daha uyumlu ya da daha az sorun çıkaran biri olurlarsa sonunda gerçekten sevileceklerini düşünürler. Bu düşünce çoğu zaman yetişkinlikte başlamaz. Çocuklukta, sevginin ve yakınlığın koşullu hissedildiği ilişkilerde yavaş yavaş öğrenilir. Çocuk, ebeveyninin duygusal […]

Jung’un Kırmızı Kitabı, yalnızca psikoloji tarihinin dikkat çekici metinlerinden biri değildir. Aynı zamanda insanın iç dünyasında beliren imgelerle, çatışmalarla, korkularla ve dönüşüm ihtimaliyle nasıl karşılaşabileceğine dair güçlü bir çerçeve sunar. Bu yazı, Seans Odası Sakinleri podcastinde hazırladığım 5 bölümlük Kırmızı Kitap serisine eşlik eden bir rehberdir. Burada her bölümün ana fikrini özetliyor, ardından sık geçen […]

Doğum sırası kişiliği belirler mi? Bu soru hem psikolojide hem de gündelik yaşamda uzun süredir tartışılıyor. İlk çocuk daha sorumlu, ortanca daha uzlaştırıcı, en küçük daha rahat… Aile içinde bu cümleleri duymayan çok az kişi vardır. Bu fikirler o kadar tanıdık gelir ki çoğu zaman psikolojik bir gerçekmiş gibi kabul edilir. Oysa araştırmalar, doğum sırasının […]

Kötü Anılar Neden Gitmez? Yeni araştırmalar, Tetris gibi görsel oyunların kötü anıların zihne izinsiz gelme sıklığını azaltabileceğine işaret ediyor. Ancak bu, anıları silmek anlamına gelmiyor. Travmatik bir deneyim, zihinde her zaman düzenli bir hikâye olarak kalmaz. Bazen bir koku, bazen bir ses, o anıyı sanki “şu an oluyormuş gibi” geri getirir. Bu, beynin o anıyı […]

Bazı rüyalar bir kez görülür ve kaybolur. Bazıları ise aynı duygusal çekirdeği farklı zamanlarda, farklı sahneler içinde yeniden kurar. Tekrarlayan rüyalar çoğu zaman rastlantısal değildir; zihnin henüz tam olarak temsil edemediği, anlamlandıramadığı ya da sindiremediği bir yaşantının yeniden işlenme çabası olabilir. Bu tekrar yalnızca rüya sahnesinde ortaya çıkmaz. Bazen gündelik yaşamda, ilişkilerde, bedensel tepkilerde ya […]

Tekrar eden yaşam örüntüleri, kişinin farklı ilişkilerde, iş ortamlarında ya da yaşam dönemlerinde benzer duygusal döngüleri yeniden yaşamasıyla ortaya çıkar. Benzer ilişki biçimleri, benzer çatışmalar, benzer hayal kırıklıkları… Kişi bazen kendini farklı insanlarla, farklı ortamlarda, neredeyse aynı duygusal sahnenin içinde bulur. Bu tekrar eden yaşam örüntüleri çoğu zaman rastlantısal değildir. Psikanalitik açıdan bakıldığında, bilinçdışı süreçlerin […]

Her şey yolundayken mutsuz hissetmek, kişinin yaşamında görünürde önemli bir sorun yokken içsel olarak huzursuz, sıkışmış, suçlu ya da kaygılı hissetmesiyle ortaya çıkabilir. Dışarıdan bakıldığında “her şey iyi” gibi görünür; fakat kişi kendi içinde bir eksiklik, tehdit beklentisi ya da açıklamakta zorlandığı bir mutsuzluk hissedebilir. Bu durum çoğu zaman basit bir “memnuniyetsizlik” hali değildir. Klinik […]

Paranoid kişilik bozukluğu, kişinin başkalarının niyetlerini sürekli kuşku, tehdit, aldatılma ya da zarar görme ihtimali üzerinden yorumladığı bir kişilik örüntüsüdür. Ancak bu yazıda amaç tanı koymak değil; paranoid kişilik özelliklerini, güven sorunu, sürekli tetikte olma hali, tehdit algısı ve ilişkilerde savunmacı tutumlar üzerinden anlamaktır. Hayat zaman zaman zorlayıcı olabilir. İnsanların niyetlerini sorgulamak, bazı durumlarda koruyucu […]

Sosyal fobi, kişinin sosyal ortamlarda görülme, değerlendirilme, yargılanma ya da küçük düşme ihtimali karşısında yoğun kaygı yaşamasıyla karakterize edilen bir sosyal kaygı örüntüsüdür. Klinik literatürde sosyal fobi, çoğu zaman sosyal kaygı bozukluğu adıyla ele alınır. Bu deneyim gündelik çekingenlikten farklıdır. Kişi yalnızca yeni insanlarla tanışırken biraz gerilmez; sosyal ortamı psikolojik olarak tehdit edici bir alan […]

Şizoid kişilik bozukluğu, kişinin yakın ilişkilerden belirgin biçimde uzak durduğu, yalnızlığı tercih ettiği ve kişilerarası ilişkilerde duygusal ifadenin sınırlı göründüğü bir kişilik örüntüsüdür. Ancak bu yazıda amaç tanı koymak değil; şizoid kişilik özelliklerini, yalnızlık ihtiyacı, iç dünyaya çekilme, duygusal mesafe ve yakınlık karşısında yaşanan gerilim üzerinden anlamaktır. Modern dünya insanı sürekli sosyalleşmeye, paylaşmaya ve görünür […]

Obsesif kompulsif kişilik bozukluğu, kişinin düzen, kontrol, mükemmeliyetçilik ve katı kurallar üzerinden içsel huzursuzluğunu yatıştırmaya çalıştığı bir kişilik örüntüsüdür. Ancak bu yazıda amaç tanı koymak değil; obsesif kompulsif kişilik özelliklerini, karar vermekte zorlanma, mükemmeliyetçilik, kontrol ihtiyacı, duyguları bastırma ve ilişkilerde haklı olma eğilimi üzerinden anlamaktır. Hepimiz işlerimizin düzgün olmasını, sorumluluklarımızı yerine getirmeyi ve düzenli bir […]

Aşırı düşünmeyi nasıl durdurabilirim? Bu soru, zihni aynı konu, ihtimal ya da senaryo üzerinde tekrar tekrar dönen birçok kişinin aklından geçer. Aşırı düşünme, kişinin bir konuyu değerlendirmesinden çok, aynı düşünce döngüsünün içinde sıkışmasıdır. Bu süreç çözüm üretmek yerine kaygıyı, zihinsel yorgunluğu ve kararsızlığı artırabilir. İngilizcede sık kullanılan adıyla overthinking, çoğu zaman ruminasyon, endişe, mükemmeliyetçilik, kontrol […]

Freud’a göre rüya yorumu, bilinçdışının işleyişini anlamak için temel bir yoldur. Sigmund Freud, rüyaları yalnızca gece zihnimizde beliren rastlantısal görüntüler olarak değil; bastırılmış arzuların, çatışmaların, anı kalıntılarının ve bilinçdışı süreçlerin dönüştürülmüş ifadeleri olarak ele alır. Freud’un Rüyaların Yorumu adlı eseri, psikanaliz tarihinde rüyaya merkezi bir yer kazandırmıştır. Ona göre rüya, bilinçdışına açılan özel bir kapıdır. […]

Yaygın anksiyete bozukluğu, kişinin birçok farklı konuda sürekli, yoğun ve kontrol etmekte zorlandığı bir endişe yaşamasıyla karakterize edilen bir kaygı bozukluğudur. Hepimiz zaman zaman sağlığımız, işimiz, ailemiz, ilişkilerimiz ya da geleceğimiz hakkında kaygılanırız. Kaygı, belirli bir düzeyde bizi hazırlıklı olmaya, önlem almaya ve tehlikelere karşı hızlı tepki vermeye yardımcı olan işlevsel bir duygudur. Ancak endişe […]

Yetişkinlerde DEHB, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun yetişkinlik dönemindeki görünümünü ifade eder. DEHB denildiğinde çoğu zaman akla yerinde duramayan, odaklanmakta zorlanan çocuklar gelir. Oysa DEHB yalnızca çocukluk dönemine ait bir durum değildir; çocuklukta başlayan bu nörogelişimsel örüntü, bazı kişilerde yetişkinlikte de devam edebilir. Yetişkinlikte DEHB her zaman dışarıdan kolayca fark edilmez. Çocukluktaki belirgin hareketlilik, yetişkinlikte […]

Bağlanma stilleri, kişinin yakın ilişkilerde güven, mesafe, bağlılık, terk edilme korkusu ve duygusal yakınlıkla nasıl ilişki kurduğunu anlatan psikolojik örüntülerdir. Bu örüntüler, erken dönem bakım veren ilişkilerinden etkilenebilir; ancak yalnızca çocuklukla sınırlı kalmaz. Yetişkinlikte romantik ilişkilerde, arkadaşlıklarda ve sosyal çevre seçimlerinde yeniden görünür hale gelebilir. Bağlanma kuramı, John Bowlby ve Mary Ainsworth’ün çalışmalarıyla şekillenmiştir. Bu […]

Maladaptive daydreaming, Türkçede çoğunlukla uyumsuz hayal kurma olarak ifade edilen; kişinin uzun süreler boyunca canlı, ayrıntılı ve sürükleyici hayaller kurmasıyla karakterize edilen bir psikolojik örüntüdür. Her insan hayal kurar. Hayal kurmak zihnin doğal, yaratıcı ve çoğu zaman düzenleyici bir işlevidir. Ancak hayal kurma kişinin günlük yaşamını, ilişkilerini, işini, okulunu ya da sorumluluklarını belirgin biçimde aksatmaya […]

Bipolar bozukluk, kişinin duygu durumunda, enerji düzeyinde, düşünce hızında, uyku ihtiyacında ve günlük işlevselliğinde belirgin dalgalanmalarla seyreden bir duygudurum bozukluğudur. Halk arasında bazen “iki uçlu bozukluk” olarak da bilinir. Bu iki uçtan biri mani ya da hipomani dönemleri; diğeri ise depresyon dönemleridir. Bipolar bozuklukta kişi bazı dönemlerde olağanın üzerinde enerjik, taşkın, çok konuşkan, hızlı düşünen, […]

EMDR terapisi, travmatik anıların işlenmesine yardımcı olmak için geliştirilen yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Başlangıçta özellikle travma sonrası stres bozukluğu alanında kullanılan bu yöntem, zamanla farklı ruhsal zorluklarda ve karmaşık travma örüntülerinde de araştırılmaya başlanmıştır. Kişilik bozuklukları ise çoğu zaman yalnızca “zor kişilik özellikleri” olarak görülür. Oysa bu yapılar; erken dönem ilişkisel deneyimler, ihmal, istismar, güvensiz […]

EMDR anıları siler mi? EMDR’nin amacı, kişinin yaşadığı olayı hafızadan çıkarmak ya da unutturmak değildir. EMDR, travmatik anının kişide yarattığı duygusal ve bedensel yükün azalmasına yardımcı olmayı hedefler. Bir anı hâlâ hatırlanabilir; ancak artık eskisi kadar sarsıcı, yakıcı, bedensel olarak tetikleyici ya da bugünde yaşanıyormuş gibi olmayabilir. Travma sonrası stres bozukluğu, yani TSSB, kişinin geçmişte yaşadığı […]

Sağlıklı ilişkide iletişim, yalnızca konuşmak ya da sorunları çözmek anlamına gelmez. İletişim; partnerlerin birbirini duyabilmesi, değişim dönemlerinde temasını koruyabilmesi, çatışma anlarında kopmadan kalabilmesi ve ilişkide güvenli bir bağ kurabilmesiyle ilgilidir. Her ilişki zaman içinde değişir. Tıpkı doğadaki döngüler gibi ilişkiler de farklı evrelerden geçer. Bazen heyecan verici yeni başlangıçlar, bazen stresli geçişler, bazen zorlu çatışmalar, […]

Kendini tanıma rehberi, duygularını, ihtiyaçlarını, sınırlarını ve iç sesini daha yakından fark etmek isteyenler için hazırlanmış 7 günlük bir farkındalık çalışmasıdır. Bu rehber, günlük yaşamın yoğunluğu içinde kendine kısa bir alan açmak, iç dünyanı daha şefkatli bir yerden dinlemek ve küçük egzersizlerle kendinle yeniden temas kurmak için hazırlandı. Hayatın temposu içinde çoğu zaman kendimizi gerçekten […]

Hangi terapi yöntemi bana uygun? Terapiye başlamayı düşünen birçok kişi ilk görüşmeden önce bu soruyu sorar. Çünkü psikoterapi tek bir yöntemden oluşmaz; farklı terapi yaklaşımları farklı ihtiyaçlara, belirtilere, yaşam öykülerine ve ilişki örüntülerine odaklanır. Bazı kişiler kaygı, panik ya da depresif düşünce döngüleri için daha yapılandırılmış bir terapi ararken; bazıları geçmiş deneyimlerinin bugünkü ilişkilerini nasıl […]

İlişkilerde sınır koymak, çoğu kişinin sandığı gibi sevgiyi azaltan ya da ilişkiyi uzaklaştıran bir davranış değildir. Tam tersine, sağlıklı sınırlar kişinin kendi ihtiyaçlarını, duygularını, zamanını ve değerlerini koruyabilmesini sağlar. Birçok kişi sınır koymaya niyetlendiğinde içinden şu soru geçer: “Bencillik mi yapıyorum?” Özellikle ilişkilerde karşı tarafı kırmamak, reddedilmemek ya da sevilmeye devam etmek isteyen kişiler için […]

Farklı bağlanma stillerinin ayrılık sonrası duygusal tepkilere etkisi Romantik ilişkiler, hayatımızın en güçlü duygusal deneyimlerinden biridir. Ancak her ilişki sonsuza kadar sürmez. Ayrılıklar, en güvenli görünen ilişkilerde bile yaşanabilen ve duygusal olarak yıpratıcı olabilen süreçlerdir. Ayrılık sonrası verilen tepkiler kişiden kişiye farklılık gösterir: Kimileri kısa sürede toparlanırken, kimileri aylarca eski partnerini unutamaz. Bazıları ise ayrılığı […]

Mutluluk, insanlar için evrensel bir arzu gibi görünür. Çoğu birey daha huzurlu, doyumlu ve mutlu bir yaşam sürmeyi hedefler. Ancak psikoloji literatüründe son yıllarda dikkat çeken bir kavram, bu evrensel varsayımı sorgulatmaktadır: mutluluk korkusu (fear of happiness). Mutluluk korkusu, kişinin bilinçli ya da bilinçdışı düzeyde mutluluk yaşamaktan kaçınması veya mutlu olmayı potansiyel olumsuz sonuçlarla ilişkilendirmesi […]

Romantik ilişkiler güven, bağlılık ve karşılıklı sadakat üzerine kurulur. Ancak bu güven, yalnızca fiziksel ya da cinsel bir ihanetle değil; duygusal, sanal ya da gizli yürütülen bazı davranışlarla da zedelenebilir. Günümüzde sosyal medya, mesajlaşma uygulamaları ve çevrim içi iletişim kanalları ilişkilerdeki sınırları daha karmaşık hale getirdi. Bu nedenle aldatma artık yalnızca “başka biriyle fiziksel ilişki […]

Dişi narsisizm, psikoterapist Bärbel Wardetzki’nin ilişkilerde narsisistik örüntüleri anlamak için kullandığı kavramlardan biridir. Bu kavram, biyolojik olarak yalnızca kadınlara ait bir narsisizm türünü anlatmaz. Daha çok, toplumsal olarak “uyumlu, besleyici, kendinden vazgeçen, kabul görmek için kendini küçülten” rollerle şekillenen narsisistik bir dışavurum biçimini ifade eder. Wardetzki’ye göre narsisizmin ilişkilerde görülen iki farklı yüzünden söz edilebilir: […]

İlişkilerde Pygmalion Etkisi Yunan mitolojisinde heykeltıraş Pygmalion, öylesine güzel bir kadın heykeli yapar ki, kendi eserine âşık olur. Ona Galatea adını verir ve tanrılara yalvarır: “Keşke o bir heykel değil, gerçek bir insan olsa!” Tanrıça Afrodit bu samimi yalvarışa kulak verir ve heykele can bahşeder. Pygmalion’un hayali, gerçeğe dönüşür. Bu antik hikâye, modern psikolojinin en […]

Kuşaklararası travma kavramı, ilk kez 20. yüzyıl ortalarında psikiyatri ve psikoloji literatürüne girdi. Özellikle Holokost’tan sağ kurtulanların çocuklarında görülen beklenmedik ruhsal belirtiler bu alanda çığır açan bir tartışmanın kapısını araladı. Travmayı doğrudan yaşamamış olan bu çocuklar, sanki ebeveynlerinin yaşadığı dehşeti kendileri deneyimlemiş gibi kaygı, kimlik karmaşası, suçluluk ve travmatik kabuslar yaşıyordu. 1966 yılında psikiyatrist Viktor […]

İlişkilerinizde sürekli kendinizden ödün verdiğinizi, ancak karşılığında sadece daha fazla taleple karşılaştığınızı hissettiğiniz oldu mu? Toksik ilişkiler, kişinin özsaygısını sessizce kemiren ve yaşam enerjisini tüketen zorlu süreçlerdir. Bu döngüyü kırmanın tek yolu sınır koymak olsa da, bu adım çoğu zaman korkutucu, hatta imkânsız görünebilir. Peki, kendi iyiliğiniz için atmanız gereken bu adım neden bu kadar […]

İnsanların gerçekten değişip değişemeyeceği, psikoloji alanında uzun süredir tartışılan bir konudur. Kimi zaman “Huylu huyundan vazgeçmez” gibi atasözleriyle büyür, insanların köklü özelliklerinin sabit kaldığına inanırız. Öte yandan, yaşam deneyimlerimiz bize farklı bir gerçeği gösterir: İnsanlar yeni bilgilere, yeni ilişkilere, travmalara ve önemli hayat dönüm noktalarına göre şekillenebilir. Peki, değişim mümkün müdür, yoksa kişilik ve davranışlarımız […]

  Bu makalede, “uzak mesafe ilişkisi” doğasından kaynaklanan zorluklar, bu zorluklarla başa çıkma yolları, ilişkide yakınlığı ve güveni artırmaya yönelik öneriler ile çiftlerin uygulayabileceği pratik stratejiler yer almaktadır. 1. Uzak Mesafe İlişkilerinin Doğası ve Artışı Modern iletişim araçlarının gelişimi, sosyal medya ve çevrimiçi platformların yaygınlaşmasıyla birlikte uzak mesafe ilişkiler (long-distance relationships) daha görünür hale gelmiştir. […]

Günümüzün dijital çağında hayatımızın pek çok yönünü sosyal medyada ve çevrimiçi platformlarda paylaşıyoruz. Ancak paylaşımların dozunu ayarlamak her zaman kolay olmayabiliyor. İnsanlar kimi zaman özel hayatlarına dair fazla detayı çevrim içi ortamlarda sunarak kendilerini “oversharing” (aşırı paylaşım) tuzağının içinde bulabiliyorlar. Bu yazıda; oversharing kavramının ne anlama geldiğini, hangi sebeplerle ortaya çıktığını, psikolojik etkilerini ve bu […]

Travma terapisi, geçmişte yaşanan acı dolu anılarla yüzleşmek için değil, bu anıların hayatımız üzerindeki etkilerini anlamlandırmak ve hafifletmek için yapılan bir çalışmadır. Travma, yaşamımızda derin izler bırakabilir; ancak travma terapisi bu izleri silmeyi değil, onların hayatımıza olan etkisini azaltmayı amaçlar. Travmanın Doğası ve Etkileri Travma, yalnızca zihinsel bir deneyim değildir. Bedenimizde de derin izler bırakır. […]

Modern yaşam tarzının yaygınlaşmasıyla birlikte, yalnızlık her yaştan insanın karşılaştığı önemli bir duygu durumuna dönüşmüştür. Gerek sosyal ilişkilerde eksiklik, gerekse teknolojik gelişmelerin sağladığı “dijital yalnızlaşma”, bireylerin hem psikolojik hem de fizyolojik sağlığını ciddi şekilde etkilemektedir. Yalnızlık Nedir Yalnızlık, kişinin sahip olduğu sosyal ilişkiler ile bu ilişkilerden beklediği duygusal yakınlık arasındaki farktan kaynaklanır. Sadece fiziksel olarak […]

Depresyondaki Partnerime Nasıl Yardım Edebilirim? Depresyon, kişinin ruh halini, düşüncelerini ve davranışlarını derinden etkileyen ciddi bir ruh sağlığı problemidir. Bu durum sadece depresyon yaşayan kişiyi değil, onun çevresindeki insanları, özellikle de partnerini önemli ölçüde etkiler. Eğer romantik ilişkinizde partnerinizin depresyonda olduğunu düşünüyorsanız, ona destek olmak için atabileceğiniz doğru adımları bilmek önemlidir. Peki, depresyondaki partnerinize nasıl […]

[ez-toc] Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), hem çocukluk hem de yetişkinlik döneminde görülebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. DEHB ilişkilerde çeşitli zorluklara yol açabilir; ancak anlayış ve destekle sağlıklı bir ilişki kurmak mümkündür. Bu makalede DEHB’nin ne olduğundan ilişki dinamiklerine kadar bilmeniz gereken her detayı bulabilirsiniz. DEHB Nedir DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu), dikkat sorunları, […]

İlişkilerde kırmızı bayraklar, ilişkinin güvenli, dengeli ve sağlıklı ilerlemesini zorlaştıran uyarıcı işaretlerdir. Her ilişkide zaman zaman tartışmalar, kırgınlıklar ya da zorlanmalar yaşanabilir. Ancak bazı davranışlar tekrar ediyor, kişiyi sürekli kaygılı, değersiz, kontrol altında ya da güvensiz hissettiriyorsa bu durum daha dikkatli ele alınmalıdır. Kırmızı bayraklar her zaman ilişkinin hemen bitmesi gerektiği anlamına gelmez. Ancak ilişkinin […]

Bağlanma teorisi, John Bowlby tarafından geliştirilmiş ve Mary Ainsworth tarafından genişletilmiştir. Bu teori, erken dönemdeki bakıcılarla kurulan ilişkilerin yetişkinlikteki romantik dinamikleri nasıl etkilediğine dair bir çerçeve sunar. Kaygılı ve kaçıngan bağlanma stilleri, çoğu zaman zorlayıcı ama bir o kadar da çekici bir bağ oluşturur. Bu bağlanma stilleri arasındaki dinamikleri anlamak, sıklıkla ortaya çıkan çatışmaları ve […]

Carl Gustav Jung, İsviçreli bir psikiyatrist ve psikanalist, psikolojiye özellikle analitik psikoloji alanındaki katkılarıyla tanınır. Kolektif bilinçdışı, arketipler ve bireyselleşme gibi kavramları birçok kişi tarafından bilinse de, Jung’un yaşamı ve çalışmalarının daha az bilinen yönleri, onun etkisinin derinliğini ve karmaşıklığını ortaya koyar. 1. Jung’un Okült ve Mistik Geleneklere İlgisi Jung, okült ve mistik geleneklere derin […]

Gottman çift terapisi, çift ilişkilerinde iletişim örüntülerini, çatışma biçimlerini ve duygusal etkileşimleri anlamaya odaklanan, araştırma temelli bir yaklaşımdır. İlişkide yaşanan güçlükler, yalnızca bireysel duygular üzerinden değil; çiftler arasındaki etkileşim dinamikleri ve tekrar eden ilişki örüntüleri üzerinden ele alınır. Bu yaklaşım, ilişkileri soyut kavramlardan ziyade gözlemlenebilir etkileşimler ve ilişki içi beceriler üzerinden değerlendirmesiyle öne çıkar. Amaç; […]

Gölge arketipi, Carl Gustav Jung’un analitik psikoloji kuramında insanın bilinçli benlik algısının dışında kalan yönlerini anlatmak için kullandığı temel kavramlardan biridir. Gölge; kişinin kabul etmekte zorlandığı, bastırdığı, reddettiği ya da kendine yakıştıramadığı duygu, düşünce, istek ve davranış örüntülerini temsil eder. Bu yönler her zaman “kötü” ya da “yıkıcı” olmak zorunda değildir. Öfke, kıskançlık, bencillik ya […]

Kırılgan narsisizm, kişinin kendilik değerinin büyük ölçüde dışarıdan gelen onaya, kabul görmeye ve reddedilmemeye bağlı olduğu bir narsisistik özellikler örüntüsüdür. Büyüklenmeci narsisizm daha çok üstünlük, kibir ya da kontrol ihtiyacıyla görünürken; kırılgan narsisizm çoğu zaman utanç, eleştiriye aşırı duyarlılık, içe çekilme ve reddedilme korkusuyla kendini gösterir. Bu nedenle kırılgan narsisizm her zaman dışarıdan “kendini beğenmişlik” […]

Duygusal bağımlılık, bireyin kendini tamamlanmış hissetmek için belirli duygulara ya da ilişkilere bağımlı hale gelmesidir. Bu bağımlılık genellikle çözülmemiş duygusal yaralardan, karşılanmamış ihtiyaçlardan ya da çocukluktan gelen davranış kalıplarından kaynaklanır. Duygusal bağımlılıktan kurtulmak, bu bağımlılığın doğasını anlamayı, etkilerini fark etmeyi ve duygusal bağımsızlık ile içsel şifaya yönelik bilinçli adımlar atmayı gerektirir. Bu yazıda, duygusal bağımlılığın […]

İlişkide psikolojik şiddet, her zaman açık bir tehdit ya da fiziksel saldırı ile başlamaz. Bazen kontrol, suçlama, küçümseme, sessizlikle cezalandırma, kıskançlık adı altında denetleme ya da kişinin sosyal çevresinden uzaklaşmasıyla yavaş yavaş görünür hale gelir. Bu tür ilişkilerde sorun yalnızca “iletişim eksikliği” değildir. Asıl mesele, ilişkide bir tarafın diğer taraf üzerinde güç ve kontrol kurmaya […]

İlişkilerde şiddet yalnızca fiziksel zarar vermekle sınırlı değildir. Kontrol etme, korkutma, tehdit, aşağılama, ekonomik baskı, sosyal çevreden uzaklaştırma ve kişinin kararlarını kısıtlama da şiddet döngüsünün parçası haline gelebilir. Bu nedenle ilişkide şiddeti anlamak, yalnızca tartışmanın şiddetlenmesine değil, ilişkide güç, kontrol ve güvenlik dengesine de bakmayı gerektirir. John Gottman ve Neil Jacobson, şiddet içeren ilişkiler üzerine […]

Psikolojik dayanıklılık, insanın zorlayıcı yaşam olayları karşısında hiç etkilenmemesi anlamına gelmez. Aksine, kayıp, stres, belirsizlik, hastalık, ayrılık ya da travmatik deneyimler karşısında sarsılsa bile zamanla yeniden denge kurabilme kapasitesidir. Bu nedenle dayanıklılık “hep güçlü olmak” değildir. Bazen ağlamak, yorulmak, durmak, destek istemek ve olan biteni anlamaya çalışmak da psikolojik dayanıklılığın parçasıdır. İnsan zor bir dönemden […]

Kumar bağımlılığı, bireylerin hayatını ciddi şekilde etkileyen, kontrolsüz kumar oynama davranışı ile karakterize edilen bir bozukluktur. DSM-5’te “Madde ile İlişkili Olmayan Bozukluklar” kategorisinde yer alması, bu durumun bağımlılık spektrumunda değerlendirildiğini göstermektedir. Bu yazıda kumar bağımlılığının belirtilerinden, nedenlerinden ve tedavi yöntemlerinden detaylı bir şekilde bahsedilecektir. Kumar Bağımlılığı Nedir?   Kumar bağımlılığı, bireylerin kumar oynama davranışını kontrol […]

Sosyal anksiyete bozukluğu, bireyin sosyal ortamlarda yoğun kaygı ve korku yaşamasına neden olan bir ruh sağlığı sorunudur. Bu durum, kişinin sosyal ilişkilerini, iş hayatını ve günlük yaşamını olumsuz etkiler. Peki, sosyal anksiyetenin en yaygın belirtileri nelerdir? İşte dikkat edilmesi gereken 5 işaret: 1. Sosyal Durumlardan Kaçınma Sosyal anksiyete yaşayan kişiler, başkalarıyla etkileşimden kaçınma eğilimindedir. Toplum […]

İlişkilerde anlaşmazlıklar (mahşerin dört atlısı), duygusal kopukluklar ve çatışmalar zamanla sevgi dolu bağları zayıflatabilir. Gottman Çift Terapisi, bilimsel temellere dayalı yaklaşımlarıyla, çiftlerin ilişkilerini daha derin, sağlıklı ve tatmin edici bir hale getirmelerine yardımcı olmayı hedefler. Bu terapi yöntemi, Dr. John ve Julie Gottman’ın 40 yılı aşkın süredir yürüttükleri kapsamlı araştırmalara dayanır. Gottman Çift Terapisi, yalnızca […]

Duygudurum bozukluğu, kişinin duygu durumunda sürekli veya tekrarlayan değişiklikler yaşamasına neden olan zihinsel sağlık sorunudur. Bu bozukluk, kişinin günlük yaşamını olumsuz yönde etkiler ve işlevselliğini azaltır. Duygudurum Bozukluğu Çeşitleri Nelerdir Duygudurum bozukluklarının başlıca çeşitleri şunlardır: Depresif Bozukluklar: Major depresif bozukluk ve kalıcı depresif bozukluk (distimi) bu gruba girer. Bipolar Bozukluk: Mani ve depresyon dönemleri ile […]

Psikodinamik psikoterapi, kişinin bugünkü duygu, düşünce, ilişki ve davranış örüntülerini anlamaya çalışan bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu yaklaşımda yalnızca görünen belirtilere değil; kişinin iç dünyasına, bilinçdışı süreçlerine, geçmiş ilişkilerinin bugüne nasıl yansıdığına ve tekrar eden duygusal döngülere odaklanılır. Bazen kişi hayatında benzer ilişkileri tekrar ettiğini, aynı tür insanlara çekildiğini, benzer durumlarda yoğun öfke, kaygı, suçluluk ya […]

Terapiye başlamak çoğu zaman yalnızca bir uzmandan randevu almak değildir. Bazen insan uzun süre kendi içinde taşıdığı bir şeyi ilk kez bir başkasının karşısında söyleyecek olmanın ağırlığını hisseder. “Ne anlatacağım?”, “Nereden başlayacağım?”, “Bunlar gerçekten terapiye gitmek için yeterli mi?”, “Ya anlatırken saçma gelirse?” gibi sorular terapiye başlamadan önce zihinde dolaşabilir. Bu soruların varlığı, kişinin terapiye […]

Bazen insan üzgün mü, öfkeli mi, kırgın mı yoksa yalnız mı olduğunu ayırt etmekte zorlanır. İçeride bir şey vardır; bedende ağırlık, boğazda düğüm, göğüste sıkışma ya da zihinde huzursuzluk hissedilir. Ama bu duygunun adı bir türlü konamaz. Bu durum yalnızca “kendini iyi ifade edememek ya da ne hissettiğini bilememek” değildir. Bazı kişiler duygularını fark etmekte, […]

Psikoterapi ve koçluk arasındaki farkları anlamak, kişisel gelişim, mental sağlık veya profesyonel gelişim arayışında olan bireyler için oldukça önemlidir. Her iki alan da bireylerin hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmayı amaçlasa da, yaklaşımları, yöntemleri ve altında yatan felsefeleri önemli ölçüde farklıdır. Psikoterapi Psikoterapi, genellikle konuşma terapisi olarak da bilinir. Duygusal ve psikolojik zorlukları ele almak için eğitimli […]

Narsist yönetici ile çalışmak, kişinin yalnızca iş yüküyle değil; sürekli eleştiri, kontrol, değersizleştirme ve belirsizlikle de baş etmek zorunda kalmasına neden olabilir. Böyle bir iş ortamında emeğinizin görülmemesi, küçük hataların büyütülmesi ya da ne yaparsanız yapın yeterli hissedememek zamanla yoğun stres, kaygı, tükenmişlik ve değersizlik duygusu yaratabilir. Günlük dilde bu tür yöneticiler için sık sık […]

Kuşkuculuk şeması, bireyin başkalarının onu kasıtlı olarak inciteceğine, kötüye kullanacağına, aşağılayacağına, aldatacağına veya sömüreceğine dair sürekli bir beklenti içinde olması durumudur. Bu şemaya sahip kişiler, başkalarının niyetlerinden sürekli olarak şüphe duyarlar ve genellikle ilişkilerinde güven problemi yaşarlar. Belirtiler ve Davranışlar Başkalarına karşı sürekli bir güvensizlik ve şüphe hali İlişkilerde kontrolcü ve manipülatif davranışlar sergileme Geçmişte […]

Dopamin ve serotonin gibi nörotransmitterler, beynimizin ve vücudumuzun düzgün çalışmasını sağlayan kimyasal habercilerdir. Bu iki kimyasal arasındaki ilişki, ruh halimizden, motivasyonumuza ve genel sağlığımıza kadar birçok alanı etkiler. İşte dopamin ve serotonin hakkında bilmeniz gerekenler: Dopamin Nedir Dopamin, beyinde ve vücutta çeşitli işlevlere sahip bir nörotransmitterdir. Başlıca rollerinden bazıları şunlardır: Ödül ve Motivasyon: Dopamin, ödül […]

Dopamin detoksu son yıllarda sosyal medya, ekran kullanımı, oyun, alışveriş, abur cubur ve sürekli bildirim kontrolü gibi alışkanlıklarla birlikte sıkça gündeme gelen popüler bir kavramdır. İlk bakışta kulağa beynin dopaminden arındırılması gibi gelir. Oysa dopamin, beynin yok edilmesi ya da azaltılması gereken bir kimyasalı değildir. Dopamin; motivasyon, öğrenme, ödül beklentisi, dikkat, hareket ve alışkanlık oluşumunda […]

Dopamin çoğu zaman “mutluluk hormonu” ya da “haz hormonu” gibi anlatılır. Oysa dopamin bundan daha karmaşık bir işleve sahiptir. Beyinde sinir hücreleri arasında iletişimi sağlayan bir nörotransmitterdir ve özellikle motivasyon, ödül beklentisi, öğrenme, dikkat, hareket ve alışkanlık oluşumu ile ilişkilidir. Dopamin yalnızca keyif aldığımız anlarda devreye girmez. Bir şeyi istemek, ona yönelmek, hedefe yaklaşmak ve […]

İlişkinizin ilk günlerini hatırlıyor musunuz? Her şey harikaydı, değil mi? Size sürekli iltifatlar eden, hediyelerle sizi şımartan ve sürekli sizi düşünen bir partner… Ancak bu rüya gibi başlangıcın altında karanlık bir gerçek olabilir: Love bombing. Peki, love bombing nedir ve nasıl anlaşılır? Love Bombing Nedir Love bombing, bir kişinin başka birini aşırı sevgi, ilgi ve […]

Ghosting, bir kişiyle olan iletişimin aniden ve açıklama yapmadan kesilmesi durumudur. Bu terim, özellikle dijital iletişimde ve romantik ilişkilerde sıklıkla karşımıza çıkar. Ghosting’in Nedenleri Çatışma Kaçınması: Bazı insanlar, karşılaştıkları problemleri ve çatışmaları doğrudan ele almak yerine, bunlardan kaçınmayı tercih eder. Bu kişiler, yüzleşmekten ve zor konuşmalar yapmaktan kaçındıkları için ghosting yöntemine başvururlar. Bu, genellikle çatışma […]

Gaslighting terimi, ilk olarak İngiliz oyun yazarı Patrick Hamilton’ın 1938 yılında yazdığı “Gas Light” adlı tiyatro oyununda ortaya çıktı. Oyun, bir adamın eşinin akıl sağlığını sorgulamasına neden olacak şekilde onu manipüle etmesini konu alır. Oyunun ismi, evdeki gaz lambalarının ışığını kısarak kadının gerçeklik algısını bozma yönteminden gelir. Oyun ve Konusu “Gas Light” adlı oyunda, Jack […]

Travma bağı, bireylerin travmatik ilişkilerde, özellikle de istismar eden ya da manipülatif partnerlerle, uzun süreli ve güçlü duygusal bağlar geliştirdiği bir olgudur. Travma bağı, genellikle duygusal, fiziksel ya da cinsel istismar içeren ilişkilerde ortaya çıkar ve bireylerin bu tür ilişkilerden kopmalarını zorlaştırır. Bu yazıda, travma bağının nedenlerini ve nasıl geliştiğini derinlemesine inceleyeceğiz. Travma Bağının Nedenleri […]

Doğum sonrası depresyon (postpartum depresyon), doğumdan sonra ortaya çıkan bir depresyon türüdür. Bu durumu yaşayan kişiler, duygusal dalgalanmalar, sık sık ağlama, aşırı yorgunluk, suçluluk ve kaygı hissederler. Bu duygular, bebeklerine bakmayı zorlaştırır. Doğum sonrası depresyon nedir? Bebek sahibi olmak hayatı değiştiren bir deneyimdir. Ebeveyn olmak heyecan vericidir ama aynı zamanda yorucudur. Özellikle ilk kez ebeveyn […]

Esaret fobisi, kişinin özgürlüğünün kısıtlanacağı veya kontrol altına alınacağı korkusudur. Bu fobi, genellikle bireyin bağımsızlığına ve kişisel alanına çok değer vermesinden kaynaklanır. Esaret fobisi olan kişiler, kendilerini kısıtlanmış, hapsedilmiş veya bir şekilde kontrol altında hissedecekleri durumlardan kaçınma eğilimindedirler. Esaret Fobisi Nedenleri Esaret fobisinde birçok faktör rol oynayabilir: Geçmiş Travmalar: Geçmişte yaşanan kısıtlanma, kontrol altına alınma […]

Oedipus Kompleksi, Sigmund Freud tarafından psikanalizin erken dönemlerinde geliştirilen, çocukların gelişim evrelerinde karşı cins ebeveynine karşı bilinçsiz cinsel ilgi duyması ve aynı cins ebeveyniyle rekabet etme eğilimi olarak tanımlanan bir teoridir. Freud, bu kompleksi erkek çocuklara özgü olarak tanımlamış ve erkek çocuğunun annesine karşı derin bir sevgi ve cinsel ilgi geliştirdiğini, babasını ise bir rakip […]

Trikotillomani (Saç Koparma Hastalığı) Trikotillomani (Saç Koparma Hastalığı), bireylerin kendi saçlarını koparma dürtüsüne karşı koyamamasıyla karakterize edilen bir dürtü kontrol bozukluğudur. DSM-5’te (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) “Obsesif Kompulsif ve İlişkili Bozukluklar” kategorisinde yer alır. Trikotillomani, genellikle kafa derisinde, kaşlarda ve kirpiklerde saç kaybına neden olur. Bu durum genellikle stres, kaygı veya sıkıntı […]

Üst düzey savunma mekanizmaları, daha olgun ve adaptif yollarla içsel çatışmaları yöneterek bireyin gerçeklikle sağlıklı bir şekilde başa çıkmasını sağlar. Bu mekanizmalar, bireyin çevresiyle uyumlu ilişkiler kurmasına ve duygusal dengelerini korumasına yardımcı olur. Bu yazıda, üst düzey savunma mekanizmalarını ele alacağız ve bunların tanımlarını, nedenlerini, örneklerini ve ilgili araştırmaları inceleyeceğiz. Bastırma (Repression) Acı verici veya […]

İlkel savunma mekanizmaları, kişiliğin gelişiminin erken aşamalarında ortaya çıkan ve genellikle bilinçdışı düzeyde işleyen, bireyin anksiyete veya stresle başa çıkmasına yardımcı olan otomatik tepkilerdir. Bu mekanizmalar, genellikle çocukluk döneminde gelişir ve bireyin duygusal ve zihinsel sağlığını korumak amacıyla işlev görürler. Ancak, aşırı ve sürekli kullanıldıklarında bireyin uyum yeteneğini olumsuz etkileyebilirler. İlkel Savunma Mekanizmaları Nelerdir İlkel […]

Şema Terapi Şema terapi, bireylerin çocukluk döneminde geliştirdiği ve yetişkinlik döneminde de devam eden, yaşam kalitesini olumsuz etkileyen kalıcı düşünce, duygu ve davranış kalıplarını anlamayı ve değiştirmeyi amaçlayan bir terapi yaklaşımıdır. Jeffrey Young tarafından geliştirilen bu terapi yöntemi, toplam 18 temel şema üzerine odaklanır. Bu şemalar, kişinin geçmiş deneyimlerinin bir yansıması olarak, genellikle bilinçdışı düzeyde […]

Serbest çağrışım, psikanalizin en temel ve en çok bilinen tekniklerinden biridir. İlk bakışta oldukça basit görünür: danışan aklına gelen her şeyi, mantıklı olup olmadığına bakmadan, iyi–kötü, doğru–yanlış ayrımı yapmadan ifade eder. Ancak bu “basitlik”, aslında oldukça derin bir klinik sürecin kapısını aralar. Psikanalitik kuram, bireyin ruhsal yaşamında büyük bir kısmın bilinçdışı süreçler tarafından belirlendiğini öne […]

Psikanalitik psikoterapi, Sigmund Freud’un çalışmalarına dayanan ve bireyin bilinçaltı düşünce, duygusal tepkiler ve davranışları üzerine odaklanan bir terapi türüdür. Bu yaklaşım, bireyin bilinçaltındaki çatışmaları, bastırılmış duyguları ve anıları keşfetmeye ve işlemeye yöneliktir. Bu süreçte, bireyin geçmiş deneyimlerinin ve çocukluk çağındaki ilişkilerin şimdiki duygu durumu, davranışları ve ilişkiler üzerinde nasıl etkili olduğunu anlaması hedeflenir. Psikanalitik terapinin […]

Motivasyonel Görüşme: Değişim İçin İçsel Gücünüzü Keşfedin Değişim, hayatın kaçınılmaz bir parçasıdır; ancak bazen bu değişimi kabul etmek ve üzerinde çalışmak zor olabilir. İster madde bağımlılığı, ister sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri olsun, Motivasyonel Görüşme bireyin kendi değişim yolculuğunda güçlü ve yetkin hissetmesine yardımcı olur. Motivasyonel Görüşmenin Temelleri MG, William Miller tarafından 1980’lerde, özellikle alkol ve […]

Stockholm Sendromu, psikolojik bir yanıt olarak, bir rehine veya taciz mağdurunun, kendisine zarar veren kişiye karşı olumlu duygular geliştirmesi durumudur. Bu durum, rehin alınma veya kötü muamele gören bireylerin, saldırganlarına karşı anlayış, sempati veya diğer pozitif duyguları beslemesiyle karakterize edilir. Stockholm Sendromu İlk olarak 1973’te, Stockholm, İsveç’te bir banka soygunu sırasında tanımlanmıştır. Bu olayda, dört […]

Uyumsuz hayal kurma (Maladaptive Daydreaming), kişinin günlük yaşamını olumsuz etkileyen aşırı ve kontrol edilemeyen hayal kurma durumudur. Bu durum, kişinin gerçek dünya ile bağlantısının kopmasına ve sosyal etkinlikler, iş, hobiler gibi günlük faaliyetlerde zorluklar yaşamasına neden olabilir. Maladaptive daydreaming, bireylerde genellikle utangaçlık ve suçluluk hissi gibi olumsuz duygulara yol açar. Bazı durumlarda, bu tür hayal […]

Arketiplerin modern psikolojideki etkisi, özellikle Carl Jung’un çalışmaları üzerinden önemli bir yer tutmaktadır. Jung, insanların kolektif bilinçdışında yer alan ortak semboller ve mitlerle nasıl etkileşime girdiğini incelemiştir. Bu kolektif bilinçdışı, kişisel bilinçdışımızdan farklı olarak, tüm insanlıkla paylaşılan ve genellikle arketipler olarak adlandırılan yapılar içerir. Örneğin, Jung’un “gölge” arketipi, kişinin kendisinde olumsuz olarak gördüğü ve dış […]

Yetişkinlerde travma, çocukluk çağında yaşanmış olaylardan, ani şiddet içeren olaylara veya sürekli stres faktörlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Bu tür deneyimler, bireyin duygusal ve fiziksel sağlığını derinden etkiler. Yetişkinlerde görülen travma semptomları arasında kaygı, depresyon, öfke patlamaları, sosyal izolasyon, uykusuzluk ve konsantrasyon güçlüğü bulunmaktadır. Travma Travma, bireyin başa çıkma yeteneğini aşan olaylara verilen bir […]

Uyku Bozukluğu Nedir Uyku bozukluğu, uyku düzenini etkileyen ve genellikle kişinin günlük yaşam kalitesini düşüren bir durumdur. Uyku bozukluklarının çeşitli türleri ve tedavi yöntemleri vardır. İşte bazı yaygın türler ve genel tedavi yaklaşımları: İnsomnia (Uykusuzluk) İnsomnia, uyumakta veya uyuyabilmekte zorluk çekme durumudur. Bu durum, hem uykuya dalma hem de uyandıktan sonra tekrar uyuyabilmekte zorluk olarak […]

“Spiritüel Bypass” terimi, insanların manevi fikir ve uygulamaları kullanarak çözülmemiş duygusal sorunları, psikolojik yaraları ve gelişimsel görevleri atlatma eğilimini ifade eder. Bu terim, 1980’lerin ortalarında Budist öğretmen ve psikoterapist John Welwood tarafından tanıtılmıştır​​. Bu kavram, bireylerin maneviyatı veya manevi uygulamaları, psikolojik sorunlarıyla yüzleşmek yerine kullanmalarını ifade eder. Bireyler duygusal acıları işlemek yerine, manevi deneyimleri aktif […]

Depresyon Nedir Kişinin hayatındaki aktivitelerde ilgi kaybı ve sürekli bir üzüntü hissi ile karakterize bir ruh hali bozukluğudur. Çeşitli nedenlerden kaynaklanabilir ve her yaştan insanı etkileyebilir. Depresyon Belirtileri Depresyonun belirtileri kişiden kişiye değişkenlik gösterse de, genellikle şunları içerir: Derin üzüntü, umutsuzluk veya endişe hissi Normalde keyif aldığınız şeylere ilginin azalması Aşırı yeme veya yetersiz yeme, […]

“Ne olmadığımızı keşfetmemiz ne olduğumuzun keşfine giden bir adımdır.” – Yalom Grup terapisi, birden fazla bireyin benzer sorunları ya da endişeleri üzerine çalıştıkları, bir veya daha fazla terapistin rehberliğinde gerçekleşen bir psikoterapi şeklidir. Bu tedavi biçimi, katılımcıların birbirlerine destek olabilecekleri, deneyimlerini paylaşabilecekleri bir ortam sağlar. Grup büyüklüğü çoğunlukla 5 ile 15 kişi arasında değişir. Ancak […]

“Rüyalar, bastırılmış arzuların gerçekleşmesidir.” – Freud İnsanlık tarihinin en eski sorularından biri, rüyaların ne anlama geldiğidir. Kimileri rüyaları geleceğe dair işaretler olarak görmüş, kimileri ise bilinçli yaşamın rastgele ürünleri saymıştır. Ancak 20. yüzyılın başında Sigmund Freud, rüyaları bambaşka bir perspektifle ele alarak psikolojiye yeni bir kapı açtı. Freud’un 1900’de yayımladığı Rüyaların Yorumu (Die Traumdeutung), psikanalizin […]

Yetişkinlerde bağlanma biçimleri, John Bowlby’nin geliştirdiği Bağlanma Teorisi’nin bir uzantısı olarak ele alınır. Mary Ainsworth ve daha sonraki araştırmacılar tarafından çocukluk dönemi bağlanma stilleri üzerine yapılan çalışmalar, yetişkin ilişkilerine de uyarlanmıştır. Yetişkinlerin bağlanma biçimleri, erken yaşam deneyimlerine ve bu deneyimlerin içsel çalışma modellerine nasıl yansıdığına bağlı olarak farklılık gösterir. “İçsel çalışma modelleri”, bireyin kendisi, diğer […]

Japonya’nın, zengin tarihi ve benzersiz kültürü dünyayı her zaman büyülemiştir. Bu etkileyici ülkenin sunduğu, yaşam kalitenizi artıracak sekiz faydalı tekniği keşfetmeye hazır olun. Bu yazımızda, kişisel mutluluğunuzu artıracak Ikigai’den, finansal bilincinizi geliştirecek Kakeibo’ya kadar, Japonya’nın hayatınıza katacağı değerli bilgileri bulacaksınız. Bu teknikler, hem iş hem de kişisel yaşamınızda uygulanabilecek pratik yöntemler sunarak, günlük rutinlerinizi daha […]

Narsisizm Nedir Narsisizm, bireylerin aşırı benmerkezcilik, büyüklenme, dış görünüş veya başarıları konusunda abartılı bir takıntıyı ifade eder. Kişinin, başkalarına karşı empati eksikliği gösterdiği bir kişilik özelliğidir. Narsisistler, genellikle başkalarından hayranlık ve onay beklentisi içinde olur. Eleştirilere karşı savunmacı veya saldırgan bir tutum sergilerler. Bu kişilik özelliği, ilişkilerde ve sosyal etkileşimlerde zorluklara yol açar. Hem sağlıklı […]

Mevsimsel Depresyon Mevsimsel depresyon, genellikle kış aylarında ortaya çıkan ve mevsim değişiklikleriyle ilişkilendirilen bir depresyon türüdür. Genellikle sonbaharda başlar ve ilkbahar veya yaz başlangıcında düzelir. Depresif ruh hali, enerji kaybı, ilgi veya zevk kaybı, iştah ve kilo değişiklikleri, uykusuzluk veya aşırı uyuma, sinirlilik ve stres gibi semptomlarla kendini gösterir. Mevsimsel depresyonun nedenleri, azalan gün ışığı […]

Travma Bağı Nedir? Travma bağı, genellikle zorlu ve toksik ilişkilerde, kişinin istismarcıya karşı duyduğu sağlıksız bağlılığı olarak tanımlanır. Örneğin, biri uzun süreli duygusal veya fiziksel istismar yaşadığında, ona zarar veren kişiye karşı empati ve bağlılık hisseder. Bu durum kurbanın, istismarcının davranışlarını normalleştirme ve onları savunma eğiliminde olmasına yol açar. Bu genellikle istismarcının kontrol ve manipülasyonuna […]

Travma Sonrası Tepkiler Travma, insan davranışını derinden etkiler ve hayatta kalmak için içgüdüsel tepkileri tetikler. Bu tepkiler;  Savaşma, Kaçma, Donma ve Boyun Eğme olarak kategorize edilir. Savaşma Tehlike hissettiğinizde gösterdiğiniz bir savunma türüdür. Örneğin, biri sizi korkutuyorsa, karşılık vermek için bağırabilir veya kızabilirsiniz. Bu kendinizi nasıl koruduğunuzu ve neye sınır koyduğunuzu gösterir. Kaçma Tehlikeli veya […]

Neden Erteleriz Erteleme, günlük yaşamın bir parçası haline gelmiş bir davranıştır. Bu yazıda, erteleme eğiliminizin nedenlerini ve bu döngüyü nasıl kırabileceğinizi ele alacağız. Erteleme, genellikle zor veya hoş olmayan görevleri ertelemek olarak tanımlanır. Bu davranışın ardında çeşitli psikolojik nedenler yatmaktadır. En yaygın nedenlerden biri, mükemmeliyetçilik ve başarısızlık korkusudur. Kişiler, başarısız olma ihtimaline karşı görevleri erteleyerek, […]

Çocukluk amnezisi, bilimsel araştırmalarda sıkça incelenen ve insanların erken yaşlardan kalan anılarını neden hatırlayamadıklarını açıklamaya çalışan bir fenomendir. Bu makale, çocukluk amnezisinin ne olduğunu, nasıl ortaya çıktığını ve hafıza gelişimiyle ilişkisini ele alacak. Ayrıca bastırılmış anılar ve çocukluk travmalarının hafızamız üzerindeki etkilerine de değineceğiz. Çocukluk Amnezisi Nedir Çocukluk amnezisi, insanların erken çocukluk yıllarındaki anılarının çoğunu […]

Arketip, insanların kolektif bilinçdışında yer alan evrensel semboller ve temaları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Carl Jung’un psikolojik teorilerinde önemli bir yere sahip olan bu kavram, insanların tarih boyunca oluşturduğu mitler, hikayeler ve rüyalar aracılığıyla kültürler arası benzerlikleri ve ortaklıkları keşfetmemize olanak tanır. Arketipler, insan deneyiminin temel yönlerini yansıtan derinlemesine kalıplardır ve bu nedenle farklı […]

Rüya Analizi Freud’a Göre Rüyalar Ne Anlama Geliyor? Hepimiz rüya görüyoruz, değil mi? Peki, bu rüyaların anlamı ne? Freud, rüyaların aslında bilinçdışı düşüncelerimizin bir yansıması olduğunu söylüyor. Uyanıkken ahlaki değerler ve gerçeklik bizi derin düşüncelerimizden uzaklaştırıyor. Ama uyuduğumuzda rüyalarla tüm arzularımıza dalıp gidiyoruz. Özellikle, bazen uyanıkken utanç duyduğumuz cinsel arzular bile rüyalarımızda sembolik bir şekilde […]

Travma ile ilgili size dolaylı yoldan destek olabilecek 8 Kitap önerisini inceleyebilirsiniz. 1-Köpek Gibi Büyütülmüş Çocuk –Maia Szalavitz, Bruce D. Perry  “Ateş ısıtabilir veya yakıp yok edebilir, su susuzluğu giderebilir veya boğabilir, rüzgar okşayabilir ya da kesebilir. İnsan ilişkileri de böyledir: Birbirimizi hem yaratabilir ve yok edebilir, hem besleyebilir ve dehşet içinde bırakabilir, hem de travma […]

Ters Psikoloji Nedir: Bir kişinin amacına ulaşmak veya dilediği bir eylemin gerçekleşmesini sağlamak için, tersine bir yöntem kullanarak, karşıdaki kişinin davranışlarını, fikirlerini veya düşüncelerini manipüle etmeye dayalı bir iletişim biçimidir. Bu yöntem, ters psikoloji uygulayan kişilerin istediği sonucu elde etmek için doğrudan veya açık bir yaklaşım yerine, tersine eylem gerçekleştirerek, karşısındakinin kendi iradesini kullanmasını hedefler. […]

Yetişkin Bireylerde ADHD Türkçe karşılığı, “DEHB, Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu” olarak da bilinen ADHD, hem çocukları hem de yetişkinleri etkileyen bir nörogelişimsel bozukluktur. ADHD; dikkati sürdürme zorluğu, dürtüleri kontrol etmedeki sorunu ve hiperaktiviteyi düzenlemedeki zorluklarla karakterize edilir. Yani; hiperaktivite, dikkat eksikliği ve dürtüsel davranış gibi süregelen problemlerin kombinasyonunu içeren işlevsel olmayan durumlar olarak anlatılır. Bireyin, […]

Bipolar Bozukluk Nedir Bipolar Bozukluk belli bir düzen olmaksızın yineleyen mani, hipomani, depresyon ya da karma görünümlü duygudurum dönemleri ile karakterize, kronik seyirli, mesleki, ailesel ve sosyal alanlarda işlevsellikte belirgin bozulmaya yol açan bir duygudurum bozukluğudur. Eskiden manik depresyon olarak adlandırılan bipolar bozukluk, duygusal çıkışlar (mani veya hipomani) ve düşüşler (depresyon) içeren aşırı ruh hali […]

Öfke, insanların hissettiği en temel duygulardan biridir. Bu duygu genellikle stres, hayal kırıklığı ve rahatsızlık hisleriyle karakterizedir. Herkes zaman zaman öfke hisseder ve bu normal bir tepkidir. Market kasası sırasında önünüze geçen biri yüzünden öfkelenebilirsiniz. Duygusal olarak incindiğinizde, tehdit edildiğinizde, canınız acıdığında veya bir çatışma içinde olduğunuzda da öfkeli hissedebilirsiniz. Bazı insanlar öfkeyi aniden, şiddetli […]

Borderline kişilik yapısı, Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayımlanan DSM-5’te belirli tanı ölçütleri çerçevesinde tanımlanmaktadır. Bu ölçütler, klinik değerlendirme süreçlerinde kullanılan betimleyici ve sınıflayıcı bir çerçeve sunar. DSM-5’te yer alan tanımlar, bireylerin yaşantılarını anlamaya yardımcı olmayı amaçlayan bir referans sistemi niteliğindedir; tek başına tanı koyma amacı taşımaz. DSM-5’e göre borderline kişilik yapısına ilişkin örüntüler; erken erişkinlik […]

Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğu Nedir? Borderline (sınırda) kişilik bozukluğu (BKB), kişinin kendilik algısında dalgalanmalar yaratarak duygularını, düşüncelerini ve ilişkilerini hızla etkileyen bir ruhsal durumdur. Bu dengesizlik, hem kişinin iç dünyasında hem de yakın ilişkilerinde belirgin biçimde hissedilir. Genellikle “duygusal iniş çıkışlar” olarak basitleştirilse de BKB, bir kişinin kim olduğunu, neye inandığını ve başkalarıyla nasıl ilişki […]

EMDR terapisinin kuramsal temelleri, bireyin geçmişte yaşadığı rahatsız edici deneyimlerin bugünkü duygusal ve bedensel tepkiler üzerindeki etkisini anlamaya yönelik bir çerçeve sunar. EMDR Terapisi, danışanın zorlayıcı yaşantılarının bugünkü işlevselliğini bozmayacak şekilde yeniden işlenmesine yardımcı olmayı amaçlayan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Travmatik yaşantıların bedende bıraktığı izler ve bu izlere eşlik eden duygusal tepkiler, bedensel bellek kavramı […]

Duygusal yeme: Stres, öfke, korku, can sıkıntısı, üzüntü ve yalnızlık gibi olumsuz duyguları bastırmak veya yatıştırmak için  yemek yemektir.   Neden olumsuz duyguları bastırmak için yemek yeriz?   Olumsuz duygular, boşluk hissine veya duygusal boşluğa yol açabilir. Yiyeceklerin bu boşluğu doldurmanın ve sahte bir “dolgunluk” hissi yaratmanın bir yolu olduğuna inanılıyor. Duygusal desteğe ihtiyacınız olduğu […]

Madde bağımlılığı, yalnızca madde kullanan kişiyi değil, yakın ilişkileri ve aile sistemini de etkileyen ciddi bir ruh sağlığı sorunudur. Bağımlılık sürecinde kişinin dikkati, zamanı, duygusal enerjisi ve kaynakları giderek madde kullanımına yönelir. Bu durum ilişkide güven, yakınlık, iletişim ve sorumluluk alanlarını zorlar. İlişkide bir taraf madde kullanımıyla mücadele ederken, diğer taraf çoğu zaman kaygı, öfke, […]

Çocuk – Ebeveyn Güç Çatışması: Kazan kaybet yaklaşımı ebeveynlerin zaman zaman başvurdukları bir yöntemdir. Bu yöntemi kullanan ebeveynler, çocukla olan ilişkilerini bir güç mücadelesi olarak görürler. Doğruyu bilenin her zaman kendileri olduğunu düşünürler. Thomas Gordon, ebeveyn ve çocuk arasındaki bu mücadeleyi iki yöntemle örneklendirmektedir. Yöntem 1 Çocuk – Ebeveyn Güç Çatışması Ebeveyn, çocuğun yapması gerekeni […]

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), kişinin istemeden aklına gelen takıntılı düşünceler (obsesyonlar) ve bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için tekrar eden zorlayıcı davranışlar (kompulsiyonlar) ile karakterize edilen bir ruh sağlığı sorunudur. Halk arasında bazen “temizlik hastalığı” olarak anılsa da, OKB sadece temizlik takıntısından ibaret değildir. Bu rahatsızlık, […]

Sigmund Freud’un devasa külliyatı, hem psikoloji meraklıları hem de uzmanlar için temel bir kaynaktır. Ancak bu zengin mirasa nereden başlayacağını bilmek göz korkutucu olabilir. Bu okuma listesi, bir bibliyografyadan ziyade, Freud’un düşünce dünyasında adım adım ilerlemeniz için tasarlanmış bir yol haritasıdır. Listeyi, temel ve görece daha kolay anlaşılır metinlerden başlayıp, vaka incelemeleri, toplum eleştirileri ve […]

AŞK BAĞIMLILIĞI Aşk bağımlığı olan kişiler, duygusal çaresizliğin kaotik dünyasında nefes alırlar. Yalnız kalmaktan veya reddedilmekten korktukları için sürekli kendilerini bütün hissettirecek o özel kişiyi ararlar. İronik olan ise, aşk bağımlıları çoğu zaman bu deneyimi gerçekleştirmek için sayısız fırsata sahip olurlar. Ancak, sağlıklı ilişkilerin huzurundan çok, yoğun “aşık olma” deneyimine çok daha güçlü bir şekilde […]

Jüpiter ve Venüs Gezegeni – Karanlık Korkusu Merlin bugün de hava kararacağı ve odasında yalnız kalacağı için çok tedirgindi. Akşam yemeğinde neredeyse hiç konuşmadı. Okulda öğrendiklerini her zaman uzay-kukla oyunlarıyla anlatan Merlin, bugün tek kelime etmemişti. Tabağındaki yiyecekleri renklerine göre ayırmaktan başka bir şey yapmamıştı. Uykusunu iyi alamadığı için cildi oldukça solgun görünüyordu. Eleanor üç […]

Esrar Kullanımının Psikolojik Etkileri ve Yoksunluk Belirtileri Psikolojik Etkileri Bilinçlilik halinin farklılaşması, ışığa ve müziğe aşırı hassasiyet Neşeli olma hali, karşı konulamaz konuşma ve gülme isteği (Good trip durumunda) Gevşeme, sakinleşme, hafifleme hissi (Good trip durumunda) Zaman algısının bozulması, reaksiyon süresinin azalması Dikkat ve konsantrasyon sorunları Kaygı, panik, huzursuzluk, aklını yitirme düşünceleri (Bad trip durumunda) […]

Metamfetamin Metamfetamin, santral sistemde sinir uçlarında dopamin, noradrenalin ve serotonin salınmasına ve bu maddelerin sinir uçlarına geri alınmasını engelleyip etkilerinin artmasına sebep olan uyarıcı bir maddedir. Metamfetamin kan-beyin bariyerini kolayca geçerek beyine hızla nüfuz edebilmektedir. Beynin kimyasını bozup ağır depresyona ve bağımlılarda kalıcı anhedoniye (haz yitimi) neden olmaktadır. Uyanıklık, motivasyon ve kısa dönem beyin aktivitesini […]

Tecavüz Algısında Kültürel Mitlerin Etkisi: İnsanlık var olduğundan beri devam eden ve birçok çeşidi bulunan cinsel şiddet, insanın fiziksel ve ruhsal bütünlüğüne zarar veren en önemli suçlardan biridir. Cinsel şiddet eylemleri koşullara, gerçekleşme biçimine ve fail ile mağdur arasındaki ilişkinin boyutuna göre değişiklik göstermektedir. Sebep olduğu fiziksel ve psikolojik zarar açısından bakıldığında ise, tecavüz bu […]

Dogville: Grace yumuşacık elleriyle Dogville kasabası sakinlerine bir hediye olarak doğar. Kalbinde iyilik tohumları ve gerçekleri görmeyi reddeden inatçılığıyla tüm kasaba halkının çamurunun altında ezilir.  Tom Grace’i gangsterlerden kaçarken kendi kasabasında bulur ve ona tüm iyi niyetiyle yardım etmek istediğini söyler ve Tom’a göre kasabada yaşayan diğer insanlar da seve seve yardım edecektir. Çünkü orası Dogville […]

  Sınav Kaygısı: Sınav öncesinde öğrenilen bilgilerin sınav sırasında etkili bir biçimde kullanılmasına engel olan ve başarının düşmesine yol açan yoğun duygu durumudur. Yaklaşan sınavlar hakkında aşırı endişe Değerlendirilme korkusu Birçok öğrenci tarafından yaşanılabilir Gizemli ya da anlaması zor değildi Doğru öneriler ve planlar ile yönetilebilir   Sınav Kaygısı Belirtileri Fiziksel Belirtiler; baş ağrısı, mide […]

Göç, yalnızca bir yerden başka bir yere taşınmak değildir. Kişinin alıştığı çevreden, dilden, kültürden, sosyal ilişkilerden ve güvenli hissettiği yaşam düzeninden ayrılması anlamına gelir. Bu nedenle göç eden insanların yaşadığı sorunlar yalnızca barınma, iş, eğitim ya da dil uyumu ile sınırlı kalmaz; göç, kişinin ruhsal dünyasını da derinden etkiler. Yeni bir ülkeye, şehre ya da […]

Çocukluk çağı travmaları, kişinin yalnızca geçmişte yaşadığı zor deneyimler olarak kalmayabilir; yetişkinlikte duygularını düzenleme biçimini, ilişkilerini, kendilik algısını ve dünyaya güven duygusunu etkileyebilir. İhmal, istismar, aile içi şiddet, duygusal olarak görülmeme, yoğun eleştiri, kayıp, ayrılık ya da uzun süreli güvensizlik deneyimleri çocuğun iç dünyasında kalıcı izler bırakabilir. Çocukluk döneminde kişi henüz duygularını anlamlandırma, kendini koruma […]

Depresyon ile Yaratıcılık arasındaki bağlantı sadece bir mit olabilir mi? Yaratıcılık ve psikopatoloji arasındaki ilişki antik dönemden beri sorgulanmaktadır.      Aristoteles: “Neden Felsefe, Şiir veya sanatta öne çıkan tüm insanlar melankolik?” Peki depresyonun yaratıcılığa ya da yaratıcılığın depresyona neden olduğuna dair gerçek bir kanıt var mı? Yaratıcı insanlar doğuştan mı depresif?                    “Depresyondan müzdarip olan […]

Dissosiyasyon Kavramı Dissosiyasyon, zihinsel süreçlerin bilinçten ayrılması ve kendi içindeki bütünlüğü kaybetmesi sonucu kişinin duygu ve düşünceleriyle ilgili farkındalığın azalması olarak tanımlanmaktadır ( Bolu ve ark, 2014 ).  Ağır stres durumlarda aşırı anksiyeteyi azaltarak ruhsal dengenin sürmesini sağlayan savunma mekanizmalarından biridir. Ancak ağır bir şekilde kullanıldığında ve sürekli hale geldiğinde semptomların ortaya çıkmasına neden olur. […]

Çocuklar için Ölüm Kavramı Çocuğun ölümün anlamını kavraması; yaşına, gelişim düzeyine ve kişilik özelliklerine göre farklılaşmaktadır. Çocuğa ölüm ile ilgili açıklama yapılacağı zaman; çocuğun ihtiyaç duyduğu kadar bilgiyi gelişim düzeyine uygun kelimelerle açık, anlaşılır, ve basit bir şekilde aktarmak önemlidir. Ölümü; uyku, hastalık, uzağa gitmek, yaşlılık gibi kavramlarla özdeşleştirerek açıklamak doğru değildir. Yetişkinin çocuğa yaklaşım […]

Çocuk İstismarı Nedir? Çocuk istismarı nedir? Dünya Sağlık Örgütü (WHO), çocuk istismarını çocuğun sağlığını, yaşamını, gelişimini veya onurunu olumsuz etkileyen davranışlar olarak tanımlar. Bu davranışları çocuk üzerinde güç ve sorumluluk sahibi olan bir yetişkin, toplum ya da devlet gerçekleştirebilir. İstismar bazen bilerek yapılan bir eylem şeklinde ortaya çıkar. Bazen de yapılması gerekenin yapılmaması, yani ihmal […]

“Aşk, varoluşsal boyutta benlik sınırlarının terk edilmesidir.” Kernberg Aşkın içinde kalmanın bir yolu var mı? “Sevgi, insanın varoluş sorununa tek makul ve yeterli cevaptır.” Erich Fromm Çoğumuzun aşina olduğu bir senaryodur bu: Bir arkadaşımız ya da akrabamız bize partnerinin olumsuz davranışları hakkında sürekli sitemde bulunur. Bu kişiye neden hala onunla birlikte olduğunu sorduğumuzda: “Çünkü onu […]

Yaklaşık iki yüz yıldan beri ruhsal hastalık olarak kabul edilen Antisosyal kişilik bozukluğu erkeklerde kadınlara oranla üç kat daha fazla görülür ve DSM-IV sınıflama grubuna göre B kümesi kişilik bozuklukları arasında yer alır. Antisosyal kişilik bozukluğunda yaygın olarak görülen belirtiler arasında; hırsızlık, kumar bağımlılığı, sahtecilik, kavgacılık, toplumsal ve aile yaşamında sorumsuzluk, sık sık suç işleme […]

“İçimizde olup biteni bilinçli hale getirmediğimizde, onu dış dünyada kaderimizmiş gibi yaşarız.” C. G. Jung Terapi, insanın tekrar eden döngülerini suçlamak için değil; onları anlamak, dönüştürmek ve kendi hikâyesiyle daha bilinçli bir ilişki kurabilmesi için alan açar. Klinik Psikolog Tuğçe Turanlar Klinik psikolog çalışma alanları, kişinin yaşadığı duygusal, ilişkisel, davranışsal ve yaşamla ilgili zorlanmalara göre […]

Psikoterapi yaklaşımları, kişinin yaşadığı duygusal, düşünsel, davranışsal ve ilişkisel zorlanmaları anlamak için kullanılan farklı terapi ekollerini ifade eder. Her terapi yaklaşımı insanı, sorunu ve değişimi biraz farklı bir yerden ele alır. Bazı yaklaşımlar geçmiş yaşantıların bugünkü ilişkilere ve duygu örüntülerine nasıl yansıdığını anlamaya odaklanır. Bazıları düşünce, duygu ve davranış döngülerini ele alır. Bazıları ise duygusal […]

İlişki danışmanlığı, ilişkide tekrar eden tartışmalar, iletişim sorunları, güven kaybı veya duygusal uzaklaşma yaşandığında başvurulabilecek psikolojik destek süreçlerinden biridir. Bu destek yalnızca ilişkinin bitme noktasına geldiği durumlarda düşünülmesi gereken bir adım değildir. Bazen çiftler birbirini sevmesine rağmen aynı tartışmaları tekrar tekrar yaşayabilir, konuşmalar hızla savunmaya dönüşebilir ya da taraflardan biri kendini giderek daha yalnız, duyulmamış […]

Narsisistik ilişki, kişinin kendini zamanla değersiz, suçlu, yetersiz ya da kendi algısından şüphe eder halde bulabildiği zorlayıcı bir ilişki dinamiğini ifade eder. Bu tür ilişkilerde başlangıçta yoğun ilgi, hızlı yakınlaşma ve özel hissettirilme görülebilir. Ancak zamanla idealizasyon, değersizleştirme, sınır ihlalleri, empati eksikliği ve gaslighting gibi örüntüler ilişkiyi yıpratabilir. Bu yazının amacı kişileri “narsist” diye etiketlemek […]