EMDR terapisi, travmatik yaşantılar ve geçmiş deneyimlerin bugünkü etkileriyle çalışmaya odaklanan bir psikoterapi yaklaşımıdır.
EMDR Terapisi
EMDR terapisi, travmatik yaşantılar, rahatsız edici anılar, tetiklenmeler ve geçmiş deneyimlerin bugünkü yaşam üzerindeki etkileriyle çalışmaya odaklanan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bazı yaşantılar geride kalmış gibi görünse de kişinin bedeninde, duygularında, ilişkilerinde ve kendilik algısında iz bırakabilir.
Bazen kişi belirli bir anıyı düşündüğünde yoğun kaygı, suçluluk, utanç, korku ya da çaresizlik hissedebilir. Bazen de geçmişte yaşanan bir olay doğrudan hatırlanmasa bile, benzer durumlar bugünde güçlü duygusal tepkileri tetikleyebilir. EMDR terapisi, bu tür rahatsız edici yaşantıların kişinin bugünkü duygu, düşünce ve beden tepkileriyle nasıl bağlantılı olduğunu ele almaya yardımcı olan bir terapi sürecidir.
EMDR, literatürde özellikle travmatik anılarla ilişkili yoğun rahatsızlığın azaltılması amacıyla kullanılan bir psikoterapi yaklaşımı olarak tanımlanır. Amerikan Psikoloji Derneği de EMDR’yi travma sonrası stres bozukluğu tedavisinde kullanılan yapılandırılmış psikoterapi yaklaşımlarından biri olarak açıklar.
EMDR Terapisi Hangi Durumlarda Destek Olur?
EMDR terapisi, özellikle travmatik ya da rahatsız edici yaşantıların bugünkü yaşamı etkilemeye devam ettiği durumlarda ele alınabilir. Bu yaşantılar tek bir belirgin olayla ilişkili olabileceği gibi, çocukluk döneminden itibaren tekrar eden duygusal ihmal, değersizlik, eleştirilme, güvensizlik ya da ilişkisel incinme deneyimleriyle de bağlantılı olabilir.
EMDR terapisinde şu konular çalışılabilir:
Bu süreçte amaç, yaşananları yok saymak ya da anıları silmek değildir. EMDR terapisi, rahatsız edici yaşantıların kişi üzerindeki duygusal yükünü ve bugünkü tetikleyici etkilerini daha güvenli bir çerçevede ele almaya odaklanır.
EMDR Terapisi Nasıl Çalışır?
EMDR terapisinde kişi, belirli bir anıya, duyguya, bedensel tepkiye ya da tetikleyici yaşantıya odaklanırken aynı zamanda çift yönlü uyarım kullanılır. Bu uyarım göz hareketleri, işitsel uyaranlar ya da dokunsal uyaranlar yoluyla uygulanabilir.
EMDR yaklaşımında, rahatsız edici yaşantıların bazen yeterince işlenmeden zihinde ve bedende yoğun bir duygusal yükle kalabildiği düşünülür. Terapi sürecinde amaç, bu yaşantıları kişinin bugünkü güvenliği içinde yeniden ele almak ve anıya eşlik eden yoğun duygu, düşünce ve beden tepkilerinin daha düzenlenebilir hale gelmesine destek olmaktır.
Her bireyin EMDR deneyimi farklıdır. Çalışılan anının niteliği, kişinin duygu düzenleme kapasitesi, yaşam öyküsü ve terapi sürecine hazır oluşu sürecin nasıl ilerleyeceğini etkileyebilir.
EMDR Terapisi Süreci Nasıl İlerler?
EMDR terapisine başlamadan önce çoğu zaman bir değerlendirme ve hazırlık süreci yürütülür. Bu aşamada kişinin yaşam öyküsü, terapiye getiren zorlanmalar, rahatsız edici anılar, tetikleyici durumlar ve duygularla baş etme biçimleri ele alınır.
Bazı kişiler için EMDR çalışmasına geçmeden önce duygusal güvenliği, kaynakları ve dayanıklılığı artırmaya yönelik destekleyici bir terapi süreci gerekebilir. Bu hazırlık aşaması, EMDR’nin daha güvenli ve sürdürülebilir biçimde uygulanabilmesi açısından önemlidir.
EMDR, tek başına mekanik bir teknik olarak değil; terapötik ilişki, klinik değerlendirme ve kişinin psikolojik ihtiyaçları içinde ele alınır. Bu nedenle süreç, kişinin başvuru nedeni, mevcut ruhsal durumu ve terapi hedefleri doğrultusunda planlanır.
EMDR ve Travma Terapisi Arasındaki İlişki
EMDR terapisi, travmatik yaşantılar ve bu yaşantıların bugünkü etkileriyle çalışmada kullanılan terapi yaklaşımlarından biridir. Travma her zaman tek bir büyük olaydan sonra ortaya çıkmayabilir. Bazen uzun süreli ihmal, eleştirilme, duygusal güvensizlik, kayıplar ya da ilişkisel yaralanmalar da kişinin kendisiyle ve başkalarıyla kurduğu ilişkiyi etkileyebilir.
Bu nedenle EMDR çalışmasında yalnızca olayın kendisi değil, o olayın kişide bıraktığı anlam da önemlidir. “Güvende değilim”, “yetersizim”, “suçluyum”, “çaresizim” gibi olumsuz inançlar, geçmiş yaşantıların bugünkü etkileriyle bağlantılı olabilir.
Klinik çalışmada EMDR’yi kişinin yaşam öyküsü, kişilik örüntüleri, ilişkisel dinamikleri ve duygulanım düzenleme biçimleriyle birlikte ele almak önemlidir. Bu çerçeve, EMDR’nin kişinin ruhsal dünyasının bütünlüğü içinde değerlendirilmesine yardımcı olur.
Online EMDR Terapisi
Online EMDR terapisi, uygun koşullar sağlandığında değerlendirilebilecek bir uygulama biçimi olabilir. Online görüşmelerde kişinin kendini güvende hissettiği, kesintisiz ve özel bir ortamda bulunması önemlidir.
Online EMDR sürecinin uygunluğu, kişinin başvuru nedeni, mevcut ihtiyaçları, duygusal düzenleme kapasitesi ve çalışma koşulları dikkate alınarak değerlendirilir. Bazı kişiler için çevrim içi görüşmeler uygun olabilirken, bazı durumlarda yüz yüze görüşme daha uygun bir seçenek olabilir.
Online EMDR, yüz yüze terapinin birebir karşılığı olarak değil; belirli koşullar altında değerlendirilebilecek bir terapi uygulaması olarak ele alınmalıdır.
EMDR Hakkında Sık Sorulan Sorular
EMDR terapisi kimler için uygundur?
EMDR terapisine uygunluk, kişinin başvuru nedeni, mevcut ruhsal durumu, yaşam öyküsü ve terapi sürecine hazır oluşu dikkate alınarak değerlendirilir. Travmatik yaşantılar, rahatsız edici anılar, tetiklenmeler ve geçmiş deneyimlerin bugünkü etkileri EMDR sürecinde ele alınabilecek konular arasında yer alabilir.
EMDR terapisi anıları siler mi?
Hayır. EMDR terapisinin amacı anıları silmek değildir. Amaç, rahatsız edici yaşantılara eşlik eden yoğun duygu, düşünce ve bedensel tepkilerin daha düzenlenebilir hale gelmesine destek olmaktır.
EMDR kaç seans sürer?
EMDR terapisi süresi kişiden kişiye değişebilir. Çalışılacak anıların niteliği, kişinin yaşam öyküsü, mevcut zorlanmaları ve terapi sürecinin genel seyri seans sayısını etkileyebilir. Bu nedenle süre, klinik değerlendirme sonrasında daha sağlıklı biçimde planlanabilir.
EMDR terapisi sonrasında ne hissedilir?
EMDR seansları sonrasında çalışılan anının içeriğine bağlı olarak geçici bir duygusal yoğunluk, yorgunluk, zihinsel hareketlilik ya da bedensel hassasiyet yaşanabilir. Bu nedenle süreç, kişinin ihtiyaçlarına ve güvenliğine dikkat edilerek ilerletilir.
EMDR herkes için uygun mudur?
EMDR her danışan ve her klinik durum için uygun olmayabilir. Kişinin mevcut ruhsal durumu, duygularla baş etme kapasitesi, güvenlik ihtiyacı ve terapiye hazır oluşu değerlendirilmeden EMDR çalışmasına başlanmaması önemlidir.
Online EMDR yapılabilir mi?
Bazı durumlarda online EMDR terapisi değerlendirilebilir. Bunun için kişinin özel, kesintisiz ve güvenli bir ortamda bulunması; sürecin online çalışmaya uygun olup olmadığının klinik değerlendirme ile ele alınması gerekir.
Randevu ve İletişim
EMDR terapisi süreci hakkında bilgi almak, görüşme koşullarını öğrenmek ya da başvuru sürecine dair sorularınızı iletmek için iletişim sayfası üzerinden ulaşabilirsiniz.
Başvuru sonrasında kişinin ihtiyacı, görüşme biçimi ve EMDR terapisinin uygunluğu ilk değerlendirme çerçevesinde ele alınır.
Ek Kaynak
EMDR terapisi hakkında daha fazla bilgi edinmek için EMDR Institute’un bilgilendirme sayfasını inceleyebilirsiniz.